Bij het lezen van een artikel vorige week in het Belang van Limburg werd de steenmarter in echte Bart-De-Wever-stijl afgespiegeld als een enorme plaag waar elke Vlaming nachten moet van wakker liggen. “Steenmarterplaag die Vlaanderen teistert…” of “niets is veilig voor de meute steenmarters”. Elke leek krijgt met deze manier van berichtgeving een beeld in zijn hersens geprent van stromen huppelende steenmarters die in drommen richting hun zolder of motorkap lopen. “Daar moeten we iets aan doen”. Een groep van minder natuurlievende mensen (die echter zelf het tegendeel beweren) halen alvast de zakken vergif en de met vervaarlijke scherpe tanden voorziene klemmen van zolder die daar lagen omdat ze gelukkig verboden waren. “Deze plaag moet met alle middelen aangepakt worden” is hun boodschap. En de onwetende bevolking knikt instemmend mee. Jammer, heel jammer.

Opmars.

De steenmarter is inderdaad op dit moment een algemeen voorkomende soort in Vlaanderen. In gans Europa eigenlijk. De reden hiervoor is dat de vervolging van vroeger eindelijk gestopt is. Nog niet zo heel lang geleden werd elke steenmarter die zijn snoetje ergens durfde laten zien met alle mogelijke middelen bestreden. Want in die tijd leefde de overtuiging nog dat elk dier dat vlees op zijn menu had staan (de term roofdier en roofvogel klinkt dan ook niet echt positief) moest uitgeroeid worden. En ik moet zeggen dat dit aardig lukte. Want in die tijd was het waarnemen van een roofvogel of roofdier niet makkelijk, het waren grote zeldzaamheden. Een bijkomende factor was het ongelimiteerd gebruik van zware pesticides in de landbouw. DDT was schering en inslag en de prooien van deze dieren waren dan ook vergifcontainers die het vergif in de voedselpyramide opstapelden. 

Toen dit stopte herstelde de populatie zich vrij snel en ondertussen zit alles weer op een aanvaardbaar niveau. En dan komt het probleem van de dichte bebouwing en inname van het grondgebied door de mens weer naar boven. Automatisch komt een aantal van de territoria van steenmarter te liggen in de buurt van of zelfs in huizen waar mensen wonen. En dan komen er problemen.

Overlast.

Is een steenmarter op je zolder leuk ? En eentje onder je motorkap grappig ? Neen, zeker niet. die beestjes kunnen heel wat schade aanrichten. “Dus verdelgen die rotzooi”. Daar zit dus het grote misverstand. Want steenmarters zijn beestjes die als koppeltje een groot territorium bezetten. Haal je ze weg dan komen er nieuwe in de plaats. Of nog erger, je haalt een dominant koppel weg en die worden vervangen door minder dominante koppels die niet sterk genoeg zijn om het grote gebied van het vorige koppel te verdedigen. Met als resultaat dat je twee kleinere territoria krijgt en het probleem dus verdubbeld.

Oplossingen

Moeten we die beestjes dan maar laten doen ? Neen, zeker niet. Als je geen steenmarters op je zolder wil zal je er voor moeten zorgen dat ze er niet in geraken. Geen simpele klus want het kleinste gaatje is genoeg voor deze soepele klimmers. Wil je geen kippen kwijtraken aan deze rovers dan zal je je kippenhok marterproof (en gelijk ook vosproof) moeten maken. Wil je geen steenmarter onder je motorkap dan zal je ook hier de nodige voorzieningen moeten voor nemen. Zelf liet ik door mijn garagist een geluidssysteem plaatsen dat de marters zou verjagen. Mijn auto staat dag en nacht buiten en ook ik heb al last gehad van knagende steenmarters. Maar tot op heden had ik geen enkel probleem meer.

Conclusie van dit verhaal. Wij zullen ons moeten aanpassen aan de steenmarters. Want zij zien niet echt een probleem dat wij in hun gebied wonen en leven. We moeten eindelijk eens begrijpen dat wij de natuur niet kunnen regelen of sturen en dat we dankbaar moeten zijn dat wij met hen samen mogen leven. En misschien moeten we eindelijk eens stoppen met het weinige wat er ons nog rest aan natuur blijven te versnipperen. Als ze een mooi natuurgebiedje hebben met genoeg voedsel en schuilplaatsen laten ze onze zolders vanzelf links liggen.

Wij willen al onze leden, sympathisanten en lezers van onze blog een boeiend, gezond, heerlijk, natuurvol, actief, gelukkig, zalig en superleuk 2016 toewensen. 

Op dit moment geen sneeuw, maar wie weet…

Wij sluiten het jaar alvast af met een positieve noot. De voorbije dagen konden we bijna 2 hectare natuur in Wellen extra veilig stellen. De percelen die we aankochten liggen mooi tegen andere stukken die we al in eigendom of beheer hebben. Een opsteker van formaat.

Gronden kopen blijft de zekerste manier om natuurgebied veilig te stellen. Daarom blijven we op zoek naar eigenaars die hun percelen aan ons willen verkopen. Eenmaal in eigendom bekijken we met de experts welk beheer we hier best gaan toepassen. Bebossen, hooiland, ruigte, begrazen ? Een keuze die soms nadien nog aangepast wordt. Wat wel opvalt is hoe snel de “vroegere” natuur weer opduikt. Percelen die wij kopen als ruigtes met brandnetels of distels (waar trouwens ook niet echt iets mis mee is) en die volgens ons potentieel hebben om zeldzame planten terug te brengen van schrale hooilandjes of dottergrasland bewijzen na een paar jaar beheren dat die zaadbank er vaak nog is. Steeds weer een spannend proces dat wij met veel hoop volgen.

Het jaarlijks monitoren van deze percelen door er regelmatig foto’s van te nemen levert boeiende beeldmateriaal op. Zo kunnen we de evolutie nauwkeurig bijhouden in onze (ondertussen uitgebreide) databank. Niet voor niets dat we nog op zoek zijn naar vrijwilligers die een deel van onze Herkvallei fotografisch willen opvolgen.

Eén van de aangekochte percelen waar pas de populieren werden gekapt.

Met nieuwjaar op komst begint iedereen zijn lijstje van goede voornemens op te stellen. Wij willen graag hiervoor wat hulp bieden. Dus hier eentje die je er misschien kan opzetten.

Geef je op als vrijwilliger voor ’t Bokje. Mogelijkheden genoeg en werk ook. Een handje toesteken bij beheerswerken in onze gebieden, monitoren van soorten zowel plantjes als beestjes, gidsen van wandelingen,… en zo kunnen we nog even doorgaan.

Een werkgroep die we graag willen opstarten en waar ook jij misschien wil aan meewerken is die van TRAGE WEGEN. 

Even uitleggen wat we hiermee bedoelen. In elk dorp liggen (of lagen) oude kerkwegjes of verbindingen die vroeger door de mensen werden gebruikt om via de makkelijkste en snelste manier van gehucht A naar gehucht B te wandelen. Vaak zijn dat officiële wegen die je kan terugvinden op de atlas der buurtwegen.

Deze trage wegen zijn dan ook de manier om je op een duurzame en milieuvriendelijke manier te verplaatsen. En wat ook belangrijk is, op een veilige manier. Want deze verbindingen zijn er voor de trage weggebruiker, de wandelaars of fietsers. 

In Wellen hebben leden van ’t Bokje de kar van de trage wegen een hele tijd geleden op gang getrokken. Maar het bleek een zware kar die op dat moment blijkbaar niet van iedereen steun kreeg. Het huidige gemeentebestuur vind dit project belangrijk en heeft de nodige budgetten voorzien. Maar het blijft een hele opgave. Zo wordt er momenteel werk gemaakt van een verbinding tussen Wellen Centrum en recreatiedomein Maupertuus. Stilaan komt er schot in deze zaak.

Aangezien alles heel veel tijd en energie in beslag neemt willen wij deze kar vol met trage wegen rollend houden. Dus starten we een werkgroep op die alles in goede banen (of trage wegen) zal leiden. En er is werk aan de winkel. Het inventariseren van bestaande of verdwenen trage wegen. Het uitwerken van zinvolle en haalbare trajecten. Het toezien op het onderhoud van bestaande trage wegen. En nog veel meer.

Vind jij trage wegen belangrijk en wil je je hiervoor inzetten ? Laat ons dit dan zeker weten. Via een mailtje naar dirk.ottenburghs@skynet.be. Maak snel werk van de trage weg.

Wat weinigen gedacht hadden is dan toch gebeurd. In Parijs wordt er voor het eerst een akkoord ondertekend door (bijna) alle landen om zich te engageren om de opwarming van onze aardkloot te stoppen. Een historische stap, want dit is duidelijk een teken dat iedereen het begrepen heeft. Er moet dringend iets veranderen of de volgende generaties gaan heel grote problemen moeten trotseren.

Natuurlijk zijn we er nog lang niet. Heel wat multinationals blijven streven naar meer geld en macht zonder rekening te houden met het milieu, heel wat politici gaan zich hierdoor laten beïnvloeden en heel want mensen zullen niet dadelijk hun zo begeerde “welvaart” laten schieten. Want daar zit de oplossing voor het probleem. Als iedereen doorheeft dat die “welvaart” eigenlijk onze ondergang is dan zijn we op de goede weg. Consumeren, hebzucht, competitie zijn onze grootste vijanden. Het zal anders moeten, heel anders. En het feit dat de wereldleiders een akkoord hebben is een heel klein sprankeltje hoop dat de groep die dit beseft stilaan de touwtjes in handen krijgt.

Kunnen we er zelf iets aan doen ? We zullen er zelf iets aan moeten doen. Als we nu genoegzaam aan de kant gaan staan om te kijken hoe die wereldleiders het nu gaan oplossen dan gaan we terug naar af. Iedereen moet de druk hoog houden. Door te blijven roepen dat het anders moet. Door politici die het doel uit het oog verliezen en milieu niet op hun programma zetten links te laten liggen. Door bedrijven die geen rekening houden met de opwarming van de aarde en enkel geldgewin voor ogen hebben te negeren. 

Maar vooral zullen we zelf het voorbeeld moeten geven. Aan onze kinderen en medemensen die het nog niet helemaal doorhebben. Kiezen voor duurzame oplossingen en manier van leven. Moeilijk ? Neen, maar wel anders denken. Minder energie verbruiken, de juiste energie gebruiken (bekijk eens of de firma die jouw elektriciteit levert wel kiest voor hernieuwbare energie), durven kiezen voor een manier van leven die een lage voetafdruk nalaat.

Een paar keer per week geen vlees (of helemaal geen vlees meer), de auto meer laten staan, de TV eens een avond uitzetten, geen onnodig licht laten branden, toestellen uitschakelen,… Allemaal niets nieuws, maar nu moeten we het ook effectief doen. 

En samen slagen we er misschien in om die doelstelling die ze in Parijs met veel gejuich hebben goedgekeurd te behalen. Wij kunnen het niet alleen, de wereldleiders kunnen het niet alleen. Maar allemaal samen moet het misschien toch lukken. En dan krijgt Jan misschien uiteindelijk toch een beetje gelijk…

Ledenavond.

Onlangs organiseerden wij een infoavond over onze werking. Als VZW een jaarlijkse verplichting. Trouwens een leuke en informatieve avond. Enige minpunt, een zeer lage opkomst. We zullen dan ook onze aanpak moeten herzien.

Het aantal leden van natuurverenigingen stijgt overal, ook bij Limburgs Landschap. Maar mensen vinden die zich actief willen inzetten in die verenigingen dat is een ander paar mouwen. Dus sympathisanten genoeg, maar werkende handen is voor velen een stapje te ver. Te druk, geen tijd , zijn de meest gehoorde redenen. Begrijpelijk in onze maatschappij waar de werkdruk en de stress hoger zijn dan de rustgevende in de wind wiegende bomen rond ons. Volgens ons een reden te meer om de gebieden met die bomen te helpen beheren en zo die vicieuze cirkel van druk-druk-druk te doorbreken. Maar wie zijn wij…

Ondanks de lagere opkomst toch drie nieuwe vrijwilligers kunnen noteren. Dat noem je in voetbaltermen de match winnen omdat ze de beperkte kansen optimaal afwerken. Wij happy…

Ook de toogverantwoordelijken hadden een rustige avond.

Klimaatprobleem (bijna) opgelost.

De afterparty was zeker zo leuk als de vergadering zelf. Met een aantal mensen gingen we nog een pintje pakken om de avond te evalueren. Maar het gespreksonderwerp kwam na een paar omwegen bij de klimaattop van Parijs terecht. En dan bleek dat er binnen onze groep duidelijk twee strekkingen waren.

Enerzijds de stelling dat de natuur het probleem wel zal oplossen, maar dat de mensheid dat denkelijk niet meer gaat mee maken (of toch niet iedereen). En anderzijds de stelling dat de mensen stilaan begrijpen dat het anders moet en ze zich gaan aanpassen zodat de slag van de klimaatslinger wordt omgekeerd in de positieve richting. Voor beide stellingen is er iets te zeggen. Maar wat wel duidelijk is is dat de verantwoordelijken die het tij zouden moeten keren het nog niet helemaal begrepen hebben. Ik haal een paar voorbeelden aan die de pers ook had opgemerkt.

Ministaatje België slaagt er in om na veel discussie een akkoord te krijgen tussen onze vier (!!!) regeringen op een vraag van meer dan zes jaar geleden. Nu moeten ze vaststellen dat als er een akkoord zou komen in Parijs ze opnieuw zes jaar achter de feiten aanhollen. Ondertussen houden ze de kerncentrales zo maar eventjes 10 jaar langer open. Arm België.

De oliestaten eisen centen omdat ze door de vermindering van de CO-uitstoot geld gaan verliezen omdat er minder olie zal verbruikt worden. Arme oliesjeiken.

Obama is een sterke voortrekker in de moeilijke weg naar een akkoord. Maar in de VS keurt een of andere regering (want daar zit het ook niet simpel in elkaar) een wet goed die de koolcentrales meer ruimte geeft om CO uit te stoten dankzij de lobby van deze vervuilers. Arme Amerikanen.

China wil wel meedoen aan een akkoord maar enkel als hun economie er niet onder lijdt. Arme Chinezen.

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Als we deze weg blijven bewandelen gaan de aanhangers van stelling 1 gelijk krijgen. Dus hopelijk krijgen we in de toekomst (en dat zal de nabije toekomst moeten zijn) wereldleiders die stelling 2 vorm geven en doordrukken. Wat het gaat worden ? Dat zal de natuur ons later wel vertellen. Want die lost het zonder twijfel zeker op, met of zonder ons.

Vrijdag 4/12 om 20u infoavond ingericht door VZW Wellense Natuurvereniging ’t Bokje in Ontmoetingscentrum te Wellen (Dorpsplein – vlak bij de kerk)

Inkom gratis – iedereen met een hart voor natuur is van harte welkom. Bedoeling is om in het kort onze realisaties, plannen, dromen voor te stellen.

Wat staat er al op het programma ?

2015, een overzicht van stukjes gerealiseerde dromen.

Hoe goed hebben we onze gebieden geKAMd ?

Komt “tur-tur” nog ooit terug ?

Back to the future, plannen voor de nabije toekomst.

Hoe pakken we dit aan en hoe kan jij een steentje bijdragen ?

Trage wegen komen stilaan in beweging.

En nadien bieden wij een gratis hapje en drankje aan. En kan iedereen gezellig napraten.

Gewoonweg niet te missen !!!!!

Met groot ongeloof en frustraties lees ik de artikels en commentaren over het nieuwe “klimaatakkoord” dat de deelregeringen hebben afgesloten. Hoewel ik het woord klimaatakkoord in dit hele circus totaal misplaatst vind. Want over de zorgen die we ons moeten maken over het veranderen van het klimaat en de gevolgen voor onze aardkloot vrees ik dat er totaal niet gesproken is.

Neen, het ging over wie hoeveel moet bijdragen en wie dan ook hoeveel gaat krijgen van de pot. Het Waalse en het Brusselse gewest zouden volgens de artikels die ik lees content zijn en alles snel hebben goedgekeurd omdat ze meer krijgen en minder moeten bijdragen. Terwijl binnen de Vlaamse regering ze nog aan het bekvechten zijn. NVA en OpenVLD vindt dat de minister zich heeft laten rollen en die minister en haar partij CD&V zeggen dat ze goed onderhandeld hebben want “ze moeten nadien 85 miljoen minder investeren in hernieuwbare energie” wat volgens hen een besparing is.

Ligt dat nu aan mij of heb ik het toch goed begrepen. Alle partijen willen zo weinig mogelijk bijdragen, dat is hun doelstelling. Dat ondertussen ons land zielig aan het einde van het peloton bengelt wat betreft maatregelen om de opwarming van de aarde te milderen blijkt totaal niet van tel. Conclusie van het hele gezeik : door onze Belgische politiekers gaat het probleem niet opgelost worden, integendeel.

Dus is er maar een optie. We gaan het zelf moeten doen. Gelukkig lees ik vandaag in diezelfde krant wel een paar hoopvolle artikels. Zo blijkt de elektrische fiets voor heel wat mensen het bedrijfsvoertuig van de toekomst. En er zijn meer initiatieven van de “gewone” mens die wel bijdragen tot de verbetering van ons milieu. Ik ga ze hier niet opnoemen, jullie zullen er zelf wel een aantal kunnen opsommen.

Jammer genoeg blijken alle idioten die het probleem niet zien en blijven bekvechten over cijfers en komma’s met enkel de volgende verkiezingen als doel voor ogen op de plaats te zitten waar er sneller een verschil kan gemaakt worden. Jammer, maar niet getreurd. Moeilijk kan ook en daarom een oproep aan elke burger. Start de groene revolutie en neem zelf initiatief. Kies voor een duurzamere manier van leven, alle beetjes helpen. En wij zijn (gelukkig) met meer burgers die de kern van het probleem wel begrijpen dan er politiekers in Brussel zitten die het jammer genoeg nog niet begrepen hebben. 

In tegenstelling tot het ondertussen beroemde en beruchte boek met een gelijkaardige titel komt deze versie in de titel elk jaar met een nieuwe uitgave. Wij noemen het in de volksmond “herfst”. Een seizoen met heel wat mooie beelden, zeker in onze natuurgebieden.

Zo zie je dat elk seizoen, elke dag zorgt voor mooie verrassingen. 

Ondertussen hebben wij niet stilgezeten. Gisteren werd er weer eens gewerkt in de Grote Beemd. Nadat we de bron aan Graetmolen de beemd hadden ingelegd stelden we vast dat het water blijkbaar zijn eigen weg zocht en vlak achter de wandelweg een poel vormde.

Maar iets verder lag een bestaande poel en in de bodem waren de contouren van de oude bedding van deze sloot duidelijk te zien. Dus dachten we, waarom graven we die niet terug open. Zo gedacht, zo gedaan. En gisteren was het zo ver. Gert zorgde voor een graafmachientje en met Eric Panis kregen we proffesionele hulp. In één dag was de klus geklaard (met nog eens dank aan Eric die zijn vrije tijd wilde opofferen voor deze gekke natuurbende). 

Het resultaat is verbluffend. Een mooie natuurlijke sloot waar het bronwater nu naar de oude poel stroomt. Die staat ondertussen trouwens al voor een groot stuk terug vol. Dat de natuur dit kan waarderen bewijst het feit dat deze morgen een grote gele kwikstaart al energiek was aan het rondtrippelen langs de kersverse sloot. Dit wordt een mooi stukje watergebonden natuur in de Grote Beemd.

Het nieuwe slootje

Een contente grote gele kwikstaart.

Vandaag staan de winnaars van de prestigieuze fotowedstrijd Wildlife Photographer of the Year in de krant. Het winnende beeld is eentje met een boodschap. Twee soorten vos die door de opwarming van de aarde plots concurenten worden. Pakkend en mooi tegelijk.

Maar er is één foto waar ik toch even wat meer tijd aan wil besteden. Eén van de winnaars nam een zwartwit beeld van een voorstelling in een circus ergens in China (denk ik) met wilde tijgers en leeuwen. 

Als je de uitleg over de foto even bekijkt kom je al snel te weten dat alle dieren op deze foto van hun tanden en klauwen werden ontdaan. En dit ter entertainment van de mensheid die het blijkbaar niet kan laten om wilde dieren van hun vrijheid te beroven. In dit geval voor de show en zo goed als zeker ook voor de centen.

Maar niet enkel circussen of pretparken blijven overal ter wereld wilde dieren opvoeren in shows. Maar ook dichter bij huis kom je deze praktijken tegen. Eén van deze excessen zijn roofvogelshows. Tot mijn ergernis lees ik bijna wekelijks dat er op één of ander evenement als attractie roofvogels worden tentoon gesteld.

Dit is even verfoeilijk als het beeld op de winnende foto hierboven. Want als je ooit een roofvogel in het wild hebt zien jagen of gewoon al maar vliegen, dan weet je dat wat die sukkelaars in gevangenschap mogen doen echt maar een zielige vertoning is. Na de show mogen ze de rest van de dag doorbrengen in te kleine kooien (ook al voldoen ze aan de wettelijke normen) of op een stok met een ketting aan hun poot. Schande is het.

Daarom roep ik bij deze iedereen op om evenementen waar men dit als publiekstrekker wil opvoeren niet te bezoeken. Of als je dat toch doet de eigenaars van de vogels (trouwens vaak gewone particulieren die hier voor geen enkele vergunning of wat dan ook moeten voorleggen) aan te spreken en hen te laten weten dat je dit totaal ongepast vindt.

Roofvogels en wilde dieren horen daar niet thuis, die moeten alle vrijheid hebben in de natuur.

“Vandaag presenteert de Europese Commissie de resultaten van de tussentijdse evaluatie van de Europese biodiversiteitsstrategie voor 2020. Sinds 2011 is er geen enkele vooruitgang gemaakt in het stoppen van de achteruitgang van de natuur in Europa. De ecosystemen en de soorten van bij ons blijven dus teruglopen. De belangrijkste oorzaken zijn stadsuitbreiding, infrastructuur, intensieve landbouw, bosbouw, visserij en een onvoldoende toepassing van de beschermingsmaatregelen uit de vogel en habitatrichtlijn.” Met deze zin begint een artikel op de website van Natuurpunt over dit topic. Het ziet er dus niet goed uit, maar dat is geen nieuws.

Terwijl er bij de bevolking een bewustzijn groeit over het belang van natuur in onze samenleving blijven de beleidsmakers blind en doof voor alle signalen die de natuur zelf geeft aan ons.

Dat een lobby die enkel geldgewin als doel heeft de touwtjes in handen probeert te houden en blijkbaar ook nog houdt is wel duidelijk. Overal moet natuur wijken voor activiteiten die economisch zogezegd belangrijk zijn. Jobs boven natuur, industrie boven natuur, mobiliteit boven natuur en zo kan ik nog wel even verder gaan. Argumenten die telkens weer opduiken in dossiers en dat een deel van de mensen doet knikken en zo het onbestaande gelijk van het beleid kracht bij zet. “Goe bezig” is dan de juiste en mega-sarcastiche uitspraak.

We zijn op die manier goed bezig om alles naar de kl… te helpen. Wereldwijd slinkt de natuur in een supertempo (ook in ons eigen kleine België) dankzij de macht van het geld. En als we dit niet stoppen dan komt er ooit een moment waarop we enkel blijven zitten met dat geld. En dan komt die grote waarheid waar de mensheid gaat beseffen dat ze enkel met dat geld niets kunnen aanvangen. Maar dan vrees ik dat het te laat gaat zijn.

Daarom moeten we met zijn allen onze beleidsmakers duidelijk maken dat wij dit niet pikken. De stem van de groep die wel beseft dat we zonder natuur geen toekomst hebben moet krachtiger en luider klinken. Deze groep zal zo steeds groter worden en trekt deze scheve situatie zich nog wel recht. Zo lossen we het grote natuur-probleem vanzelf op. Iets waar de natuur trouwens heel sterk in is.