“The times they are a changin'” zong ooit rock-icoon Bob Dylan. En ik denk dat dit momenteel ook klopt voor de groene gedachte in onze samenleving.

Een boeiende discussie tussen een transportbedrijf dat volgens hen maar op één plekje in België kan uitbreiden, een minister die probeert de schijn hoog te houden dat ze in de politiek de regels moeten volgen en een cabaretier met een groen hart die zijn mening niet onder stoelen of banken steekt. Over de discussie ten gronde wil ik hier niet ingaan (nu klink ik ook al als een politieker), daar zal de komende dagen en weken nog wel genoeg over te lezen vallen. Maar ik wil het hebben over het feit dat er blijkbaar toch heel wat mensen tegenwoordig met een groen geweten rondlopen. De boodschap werd meer dan 12.300 keer gedeeld en om de haverklap verschijnen er nieuwe items op facebook of in de ene of andere krant. En het gaat niet over sensatieblaadjes die op de kar springen om hun verkoopcijfer op te krikken, maar respectabele dagbladen die in hun artikels een duidelijke en neutrale visie proberen te geven over de situatie. Binnen onze maatschappij wordt de groep van mensen die beseffen dat het nu toch wel hoog tijd wordt dat we wat er ons nog rest van natuur in ons landje moeten koesteren en proberen te bewaren steeds groter. Neen, bewaren is niet genoeg we moeten het natuurareaal opnieuw uitbreiden. En het is ook duidelijk dat de tijd dat grote bedrijven met veel centen en contacten in de politiek zonder schroom en tegen alle regels in natuurgebied konden van de kaart vegen om bedrijven bij te bouwen voorbij is. De voortrekkers van dat groene geweten die hun nek uitsteken om via gerechtelijke weg te vechten tegen dit onrecht worden ook niet langer aanzien als wereldvreemd hippies met geitenwollen sokken. Ze krijgen steeds vaker lof toegezwaaid van de rest van de bevolking wiens groene geweten ook gegroeid is. Ik zie het rooskleurig (of moet ik zeggen groenkleurig) in, want na verloop van tijd gaan er mensen met een groene geweten ook op de stoelen zitten waar de beslissingen genomen worden.  Times are a changin’.

Een hittegolf neemt gans België momenteel in een hete houdgreep. Temperaturen ver in de 30°C zorgen ervoor dat de meeste activiteiten op een laag pitje worden gezet. Ook de natuur gaat in warmtestand. Rond de middag zie je zo goed als geen beweging. Ook onze Schotten zoeken wat verkoeling in één van de poelen.

Minder leuk was het feit dat de watering het weer eens nodig vond om één oever van de beken die door de gebieden stromen te gaan maaien. Een totaal zinloze ingreep met desastreuze gevolgen voor heel wat beestjes. Hoeveel nesten sneuvelen er op die kilometers vernielingen ? Maar blijkbaar zit er ergens een ambtenaar die elk jaar deze activiteit op zijn lijst heeft staan. De aannemer die het mag uitvoeren steekt maar al te graag de centjes op zak. En dan kan hij in volle broedseizoen met een zware tractor en dito maaibalk de boel gaan platrijden. Jammer…

De ruigte maaien ze weg en de boomstam blijft liggen. Begrijpe wie kan.

Voor de liefhebbers van libellen en waterjuffers is het momenteel het moment om de Herkvallei te gaan bezoeken. Rond en over elke poel in ons gebied vliegen tientallen van deze fascinerende beestjes rond. 

En dit in een kleurenpallet met heel wat verschillende soorten met de ene naam al magischer dan de andere. Met bloedrode heidelibel en grote keizerlibel weten we nog ongeveer wat we mogen verwachten. Maar wat dacht je van platbuik, lantaarntje en watersnuffel. 

Hoeveel soorten er in onze gebieden rondvliegen weten we niet. Maar een paar jaar terug mochten we toch zeldzaamheden als vuurlibel en tangpantserjuffer verwelkomen. Misschien tijd om nog eens een paar determinatiedagen te organiseren. Boeiend, leerzaam maar vooral heel leuk.

Zin om eens mee op pad te gaan ? Laat het ons weten. 

Platbuik mannetje.

Vuurlibel (eentje uit mijn archief)

Oeverlibel

Steenrode heidelibel

Pelous (Wellens voor gazon).

Ik erger mij er elk jaar blauw aan. Het onnodig maaien van bermen in onze regio. Bij een aantal ingrepen kan ik nog volgen. Gevaarlijke punten in het verkeer of die meter langs een fietspad zodat de fietsers niet een stuk de rijweg op moeten. Maar blijkbaar zitten wij met een aangeboren afwijking die ons doet geloven dat gras enkel zin heeft als het netjes gelijk gemaaid is. Zo begon men een dikke maand geleden in een aantal buurgemeentes al systematisch de wegbermen te maaien. En dit deden ze zelfs langs verkavelingswegen, begrijpen wie kan. Ook middenbermen lagen er plots kortwiekt bij, wie heeft daar nu last van hoger gras.

Hierdoor verdween een mooie bloemenweelde onder de maaibalken en krijgen deze kleurbrengers geen kans om zich uit te zaaien en veranderen we onze bermen stilaan in monotone grasstroken. 

Het zit in onze oer-genen.

Verspilling.

Maar niet enkel de overheid heeft last van dit syndroom. Ook de burger doet goed mee. Rond bijna elke woning ligt het jaar rond een grasmatje. Met gehuurde of gekochte machines worden deze groene tapijten eerst ontdaan van alle “rotzooi” zoals mos of ander niet toegelaten indringers. En vanaf het vroege voorjaar komen de ronkende grasmaaiers van stal. Dit kan gaan van zelfrijdende “schildpadden” tot stevig uit de kluiten gewassen tractors. En minstens één keer per week moet meneer of mevrouw de maai-routine uitvoeren om een “prachtige” gemillimeterd gezin in stand te houden.

Beste maai-mensen, dit is de reinste verspilling. Enerzijds van energie, want heel wat van die maaidingen lopen op benzine en zorgen ook nog eens voor een stevige uitstoot. Maar ook verspilling van mooie natuur. Want wat dachten jullie van een mooie bloemenweide ? Zo veel mooier dan dat saaie gazon. Een zee van kleuren. En zo veel minder werk. Eén of twee keer per jaar maaien en dan het maaisel liefst afvoeren want dat zal die bloemenpracht nog verhogen. Kostprijs, nul komma nul euro. Want we kiezen om te laten groeien wat er vanzelf komt. Zo krijgen we de planten die er van nature thuis horen en zo ook het beste gedijen.

Mea culpa.

En ik moet toegeven. Blijkbaar zit die maai-microbe in elk van ons. Ook ik heb een tractortje om te maaien en ook ik (eigenlijk meer mijn vrouwtje) heb de aandrang om mijn gazon “netjes” en kort te houden. Maar ik gooi het vanaf nu over een andere boeg. Ik ga proberen zo weinig mogelijk gazon te behouden en de natuur een deel van mijn tuin terug te geven. Mijn inbreng zal daar beperkt blijven tot het jaarlijks maaien en afvoeren en voor de rest zal ik enkel observeren welke planten er mijn zienswijze delen en opduiken in mijn eigen reservaatje. En tot het daar weghouden van mijn madam op de tractor, want zij heeft een stevige vorm van het pelous-syndroom.

Vandaag twee berichten in de krant die ik toch wel even naast elkaar wil zetten. “Bijengif zit in alle waterlopen“. Het blijkt dat een aantal producten die er voor zorgen dat onze bijen massaal het loodje leggen in grote hoeveelheden in onze beken zitten. Het goedje zou ook schadelijk zijn voor andere dieren zoals vogels en zoogdieren. En als ik goed ingelicht ben dan zijn wij ook zoogdieren. Ik ben wel geen wetenschapper maar toch vraag ik mij af wat voor vuiligheid wij allemaal binnen krijgen via ons voedsel.

De eerste slachtoffers, bijen.

En een paar bladzijdes verder lees ik dan “slakkenplaag treft Vlaanderen“. Volgens dat stukje zouden er plots overal in ons landje massa’s slakken opduiken. Ik zie zo al heel wat lezers die dit lazen in galop naar hun tuinhuis of garage lopen om die pot vergif te zoeken om deze “plaag” met de wortels uit te roeien. Het vorige artikel is dan al lang uit hun korte geheugen gewist. Want die monsterlijke veelvraten van slakken moeten wegblijven uit hun nette tuintjes. 

Plagen ? Wat zijn plagen ? Bestaan er wel plagen ? Of een vraag die ik mij ook stel. Wat is onkruid ? Een plant of dier dat volgens de mening van de gebruiker van dat stukje grond daar eigenlijk niet moet zijn. En die zo snel mogelijk verwijderd of vernietigd moet worden. Zien jullie nu de samenhang van deze twee artikels ? Ik wel. We vinden het niet kunnen dat onze waterlopen vervuild worden met chemische producten. Maar we hebben zelf op ons schap in het tuinhuis een selectie van diezelfde producten staan.

En dan lees ik in de kranten van de slakken : “mensenplaag wordt elk jaar erger”…

Op schema.

Een deel van onze kudde Schotse Hooglanders is terug overgezet naar de Grote Beemd. Het systeem van zomerbegrazing en winterbegrazing gespreid over de twee gebieden in de Herkvallei is daarmee terug opgestart. Vorig jaar strooiden de kappingen van de populieren wat roet in het eten. Maar nu gaan we proberen ons plan aan te houden. De graasweides liggen er trouwens meer dan goed bij. Tijd dat we eens een streeplijstje van de aanwezige planten opmaken. Ik denk dat het een stevige lijst gaat worden.

Leve de jeugd.

We hebben er voor gekozen om de een- en tweejarige dieren samen te houden en over te plaatsen. Onze stier samen met zijn koeien en ondertussen al vier kalveren blijven de Broekbeemd begrazen. Daar trouwens ook een schitterende evolutie. Soms (vaak) moet je wat geluk hebben. De stevige begrazing tijdens de wintermaanden op een kleinere oppervlakte blijkt positieve resultaten te geven. Nadeel was dat de dieren minder eten vonden en er moest bijgevoederd worden. Voordeel was dat alles zeer kort de winter inging en uitkwam en dat dit toch wel een zeer positieve invloed had om het gebied. Ook hier is een plantenlijstje zeker te overwegen. Misschien eens een activiteit organiseren om plantjes te determineren ?

Vandaag onze burgemeester en schepenen samen met een aantal van de ambtenaren uitgenodigd om eens een kijkje te komen nemen in onze natuurgebieden. En dit werd blijkbaar geapprecieerd. Heel veel interesse in onze werking. En het was dan ook snel voor iedereen duidelijk (als ze dat nog niet wisten) dat natuur dicht bij de Wellenaar een grote troef is in onze gemeente.

De afsluitende drink in volle natuur.

Natuur werkt mee.

Je krijgt het weer dat je verdient. Dus hield de natuur het de ganse wandeling mooi droog. En regelmatig liet ze een stukje van haar rijkdom los. Bij de start een mooi roepende koekoek overvliegend. En tussendoor de eerste wielewaal voor dit jaar die zich liet horen. Overal zingende grasmussen, zwartkoppen en tuinfluiters. Knolsteenbreek stond ook al mooi in bloei. Maar de ster van de voormiddag was toch (weer) de kamsalamander. Alle aanwezigen waren toch wel wat onder de indruk van onze waterdraak.

Wij denken aan de conditie van de mens. Dat zullen we er maar van maken. De voorbije weken kregen toch een paar reacties op onze nieuwste attractie in de Broekbeemd, ons klimhek. Sommige wandelaars waren een klein beetje boos omdat ze op de wandelweg plots een hindernis tegenkwamen. Daar moesten ze dan even overklimmen (niet echt hoog hoor, zelfs ik kan er vlot over geraken).

Maar deze constructie staat daar voor het goede doel. Een paar van onze Broekbeemd-beesten blijven ontsnappingskoning spelen en een paar keer troffen we ze vlak bij de openbare weg aan. Dat is natuurlijk een gevaarlijke situatie voor zowel het beestje als de weggebruikers. Dat kunnen we zo niet laten. Dus namen we het wijze besluit om de ontsnappingsroute af te sluiten. Eerst met een stichel, maar zelfs daar bleken onze Houdini’s geen moeite mee te hebben. En nu dus volledig dicht. Prima voor de ontsnappers, een beetje jammer voor de wandelaars. Hoewel, een beetje avontuur mag toch ook. En je kan het niet ontkennen, deze stichel is dankzij die paar mensen die toch moesten klagen hierover zijn naam dan ook echt waardig.

Het komende weekend gaat heel Vlaanderen zijn mussen tellen. Wil je meedoen ? Dan vind je alle info op de website van de mussenwerkgroep (ja, die bestaat) http://www.mussenwerkgroep.be/

Deze kereltjes moeten we tellen.

Hoe zit het ?

Ja, hoe zit het met onze mussen. Wel, niet goed. Het mussenbestand is dramatisch achteruit gegaan. Deze algemene vogel dreigt stilaan op de rode lijst te raken. 

Hoe dit zo ver is kunnen komen is een verhaal met veel veronderstellingen. Zeker is dat ze steeds minder voorkomen. Mogelijke oorzaken die vaak opduiken zijn gebrek aan nestgelegenheid omdat we onze huizen steeds “beter” gaan bouwen en er geen of weinig gaatjes te vinden zijn waar deze mensenvolgers hun nestje in kunnen bouwen. En als ze dat vinden dan wordt dat vaak dadelijk door de menselijke bewoner vakkundig dicht gemaakt. Hun voedselaanbod in de winter is te beperkt. De landbouw werkt te “clean” en geoogste akkers liggen er vaak enkele dagen na het binnenhalen van de gewassen terug mooi bewerkt bij. Terwijl vroeger akkers dikwijls de ganse winter braak bleven liggen met heel veel “gemorste” zaden er op. En ook verdwijnen kleine landschap elementen in het akkergebied in snel tempo. Mensen met kippen of tuintjes worden ook schaarser. Daar vonden mussen steevast voedsel en het is trouwens bij deze locaties dat je momenteel vaak nog groepjes huismussen kan aantreffen.

Help ze.

Dus is mijn oproep niet alleen, tel ze. Maar ook help ze, onze stilaan verdwijnende huismussen. Hang een mussennest op of laat de koppeltjes gerust als ze een nestholte ontdekken aan je woning. En hou een deel kippen en voeder ze iets royaler zodat de mussen een graantje kunnen meepikken. En kies voor een natuurlijke tuin met hier en daar een “vuiler” hoekje (dat je op termijn zal verbazen met zijn schoonheid en natuurwaarde) waar ze op zoek kunnen naar insecten voor hun jongen. 

Dat de lente al met zijn voet tussen de deur zit is nu wel heel duidelijk. Overal zien we knoppen openbarsten en de bomen hun verse blaadjes ontvouwen. De tjiftjaf zingt zijn eentonig deuntje overal in de beemden. En heel wat bloemen staan al in bloei.

Eentje daarvan is het bescheiden maarts viooltje. Dit kleine plantje is een schoonheid die het verdient om eens op je knieën te gaan liggen om het wat beter te bekijken. en moest je er tegen komen, probeer dan je neus ook eens zo laag te krijgen. Want ze ruiken echt lekker. Hun geurstof wordt dan ook, vaak in parfums gebruikt.

Dus dit weekend eens de beemd in en probeer er maar een paar te vinden. Als je wat oplet gaat dat zeker lukken.

Wie zoekt zal ze wel tegenkomen.

Groot hoefblad staat al een tijdje in bloei.

En deze sleutelbloemen zijn ook van de partij.