Onlangs werden er in kader van het project Meetnetten zeggekorfslakken geteld in de Broekbeemd. Via deze tellingen wordt bijgehouden hoeveel van deze mini-slakjes er zitten in een vastgelegd aantal ‘plots’ – dit zijn vierkanten vastgelegd op kaart op steeds dezelfde plek en met juist dezelfde afmetingen. Op die manier kan men vrij snel zien of deze soort voor- of achteruit gaat.

Waarom is dit belangrijk?

Misschien eerst even de soort voorstellen. De zeggekorfslak is een kleine longslak uit de familie Vertiginidae. En klein moet je letterlijk nemen. Ze zijn amper 3mm hoog. Dan moet je weten dat zij de ‘grootste’ vertegenwoordigers zijn van hun familie. Hun schelpje is altijd rechtsgewonden en heeft vier tot vijf windigen. Je moet goede ogen hebben om dat te zien in het veld. De laatste winding is ongeveer 2/3de van de totale hoogte. Hét kenmerk om ze te herkennen blijken hun ‘tandjes’ te zijn. In de opening van het slakkenhuisje kan je er vier zien. Hun huisje is geelachtig bruin tot donkerbruin. Dat maakt het nog wat ‘leuker’ om ze in de plantengroei te ontdekken. Knappe kerel die deze kan tellen.

Maar dit piepkleine wezentje heeft een heel belangrijke taak. Zij werd door Europa aangewezen als een van de indicatoren van een gezond stukje natuur. Door hun kwetsbaarheid en specifieke leefomstandigheden kregen ze een vermelding op de Bijlage II van de Habitatrichtlijn, wat wil zeggen dat elke lidstaat van de Europese Unie – dus ook België en daardoor ook Vlaanderen – de plicht hebben om hun leefgebieden te beschermen en indien nodig herstellen. Als ze verdwijnen is er stront aan de knikker, zowel voor de verantwoordelijke overheid, maar vooral voor de natuur op die plek. Je kan het vergelijken met de kanaries die in kooitjes werden meegenomen in de koolmijnen om te waarschuwen voor giftige gassen. Alleen komt er hier geen kooitje aan te pas. De zeggekofslakjes zijn zo vrij als een… kanarie die niet in een kooitje zit.

1.876

Zeggekorfslakken leven uitsluitend in natte, kalkrijke moerasgebieden met een stabiele waterstand. Hun aanwezigheid getuigt van een natuurplekje met zeer hoge kwaliteiten. Een gezond, proper en ecologisch stabiel ecosysteem. Het zijn natuurtypes die in ons land en bij uitbreiding overal in Europa sterk onder druk staan. Verdroging, gewijzigd waterbeheer, vervuiling door overstromingen met vuil water, stifstofdepositie en versnippering zijn allemaal bedreigingen voor ons slakje en zijn leefomgeving. Waar ze nog voorkomen is het goed om toeven.

Nu bleek uit de laatste telling dat er toch wel wat zeggekorfslakken zaten. 1.876 om precies te zijn. Blijkbaar een heel hoog aantal. Want specialisten vroegen zich af of dit wel klopte. De teller van dienst was echter zeer formeel en liet weten dat zijn telling inderdaad zo hoog was. Een bewijs dat we in ons dorp – Wellen – een stukje natuur hebben liggen dat enorm waardevol en uniek is. En dat midden in het centrum van onze gemeente. Geweldig!

Boodschap

Ons kleine rechtsgewonden beestje wil ons duidelijk iets vertellen. Dit stukje natuur moeten we koesteren en met alle middelen die we hebben beschermen om het zo te behouden. Tja, dat lijkt toch logisch. Niet? Voor sommige mensen niet echt. Zo zijn er nog steeds voorstanders om dit gebied te gebruiken als een soort wachtbekken, net zoals de Grote Beemd. Niet alleen zou dit indruisen tegen de verplichtingen die Europa ons oplegt, maar het zou vooral een enorme blunder zijn. Dit gebied is totaal anders dan de Grote Beemd, waar dit wel kan.

Beide doelen kunnen trouwens perfect samengaan. Het beheer en de inrichting van de Broekbeemd – die uitgetekend is om een biotoop te creëren waar de zeggekorfslak en nog heel veel andere zeldzame en belangrijke soorten zich thuis voelen – is er op gericht om het veenpakket dat daar zit te bewaren en als het lukt ook te herstellen en uit te breiden. Hiermee maak je als het ware een enorme spons die veel meer water kan bergen dan een wachtbekken ooit zou kunnen. Door ons slakje te beschermen, bescherm je ook nog eens alle inwoners van de omliggende straten en veel verder tegen mogelijke overstromingen en wateroverlast. Dikke win-win!

Bedankt zeggekorfslak. Blij dat je in mijn team zit…