Jawel, wij hebben na onze das een tweede groot zoogdier dat er voor heeft gekozen om van Wellen zijn woonplaats te maken. Deze keer gaat het over de bever.

Er werden de voorbije jaren sporadisch sporen gezien en een enkele keer werd er ook een bever gemeld. Maar wij waren er toen vrij zeker van dat het over een ‘zwerver’ ging. Jonge bevers gaan namelijk na enkele jaren te verblijven bij hun ouders op zoek naar een nieuw leefgebied. Onze natuurgebieden leken wel gebruikt te worden als doorgang, maar om er nu met een familie bevers te komen wonen leek ons niet echt geschikt.

Mis poes!

Maar dit jaar waren de waarnemingen anders dan voordien. In februari ontdekte onze conservator Gert knaagsporen aan de oever van de Herk in de Grote Beemd. Niet veel later zagen we ook activiteit in die buurt. De typische ‘glijbanen’ – bevers maken in de modder wegjes waardoor ze zich al glijdend verplaatsen – gaven aan dat er toch meer aan de hand was dan even voorbij zwemmen.
In april kregen we dan plots van meerdere wandelaars beelden doorgestuurd. Eerst van één bever die ongestoord aan een wilg zat te knagen. Maar dan kwamen er ook filmpjes binnen van een paartje grote knagers die in de Herk zwommen. Daarna werd het even stil. Maar in augustus kregen we opnieuw meldingen. Een mogelijk bewijs dat er toch een koppeltje bevers plannen heeft om de Grote Beemd als hun permanent verblijf te kiezen.

Happy?

Het zal nog niet zijn. Bevers hebben de geweldige eigenschap om gewoon hun ding te doen. Zij zorgen dat er een voor hen geschikte waterstand komt in een gebied waar ze hun burcht willen bouwen. Want de ingang van die burcht moet altijd onder water blijven. Hiervoor houden ze totaal geen rekening met gemaakte beheerplannen. Van bouwvergunningen hebben ze nog nooit gehoord. Dit zorgt er voor dat de natuur zich ongelofelijk kan ontwikkelen. De omgeving waar bevers wonen transformeert in een mum van tijd naar een biodiversiteits-bom. Honderden soorten profiteren van het werk van deze vlijtige bouwers. Soms (vaak) niet zoals wij mensen het willen. Maar wij weten een ding: als de natuur keuzes maakt zijn het vaak – eigenlijk altijd – de juiste.

Soms zorgen bevers voor overlast. Daarom heeft de overheid een ‘wenselijkheids-kaart’ opgesteld. Daar kan je zien waar bevers mogen ‘bestreden’ worden. Voor alle duidelijkheid. In Vlaanderen wil dat zeggen ‘verplaatsen’. Ze verdelgen mag nooit. Daarnaast staan er zones ingetekend waar de dammen mogen verwijderd of verlaagd worden. Tenslotte zijn er de zones waar de bever ongestoord zijn gangetje mag gaan. Natuurgebieden liggen meestal in die zones.

Blub, blub?

Gaan deze bevers de Grote Beemd nu volledig onder water zetten? Wij vermoeden van niet. Want het waterpeil in de Herk is blijkbaar diep genoeg. wij hebben althans nog geen enkel signaal doorgekregen dat ze aan een dam zijn begonnen. Want dat is hun manier om waterlopen af te dammen en zo het waterpeil op de voor hen gewenste hoogte te brengen. Volgens kenners is de kans veel groter dat – als de bevers zich bij ons zouden vestigen – dat ze in een van de oevers van de Herk een hol graven. Ook dan maken ze de ingang onder water. Dus het is niet makkelijk om dat hol te ontdekken. Het enige wat we dan wel goed moeten monitoren is de locatie. Want als er op die plaats zware machines rijden, kunnen die het hol doen instorten. Maar voorlopig hebben we nog geen idee of er een hol is. Laat staan waar het zich dan zou bevinden.

Aanwinst!

Eigenlijk was het maar een kwestie van tijd voor we deze grote knager in ons natuurgebied zouden mogen verwelkomen. Want ze doen het goed in Limburg. De Maasvallei zit ondertussen goed vol, alsook alle vijvergebieden in noord en midden-Limburg. In de Kevie in Tongeren wonen al jaren bevers. En sinds een jaar heeft er zich ook een koppeltje gevestigd in natuurgebied Eggertingen in Kortessem (Vliermaal). In vogelvlucht – of in beverloop in dit geval – helemaal niet zo ver.
Het ontbreken van een stromend – en in de zomer niet droogvallend – waterloopje in het gebied was volgens ons de factor die bevers deed beslissen om elders te gaan knagen. Maar blijkbaar vinden ze de Herk ook een optie. Hopelijk blijven ze. Welkom bever.