Deze week was het een paar keer in het nieuws. Monsanto, de producent van het omstreden product Round-Up, zou zelf bewerkte onderzoeken hebben opgezet en wetenschappers betaald hebben om deze geloofwaardig te maken door diens handtekening. Als dit klopt is dit een grote schande en een onvergeeflijke misdaad die zwaar moet gestraft worden. 

Maar dan zien we dat de Europese Unie voorlopig geen conclusies trekt. Integendeel, ze blijven beweren dat het product totaal geen gevaar is voor de mens. De macht van het grote geld blijkt ook hier weer sterker dan een eerlijke kijk op deze stinkende kwestie. Voorlopig blijft Round-Up in de rekken staan en produceert Monsanto lustig verder. Want, zo beweren ze, zou het verbod op dit product een enorme ramp zijn voor hun bedrijf. De doodsteek zeggen sommige bronnen. 

Boter.

En dan moet ik toch even slikken. Want als dit bedrijf zo veel van dit product moet produceren om de vraag bij te houden, dan betekend dit dat er ook zo veel van dat vergif gekocht wordt. Door wie ? Door ons. Want in onze maatschappij blijven we zweren met bepaalde streefdoelen waarvoor we zulke producten denken nodig te hebben. In een tuin hoort geen onkruid, in een gazon hoort geen mos en op een oprit mogen alleen klinkers of propere steentjes liggen. En ondanks dat de overheden zelf een pesticide-stop hebben ingevoerd blijven de gewone burgers er lustig op los spuiten. Want zo een klein busje, sterk verdund, dat kan toch geen probleem zijn ?

Wel, ik stel voor dat je elke morgen een heel klein drupje van dat spul in je koffie doet en opdrinkt. Iemand die dit eens wil proberen? Ik zie niet dadelijk vrijwilligers voor dit experiment. En toch is dit wat we doen door allemaal onze tuinen, gazons en opritten “proper” te houden. Want dat spul komt via de bodem in het grondwater en daarmee dan ook in jouw ochtendlijke koffie terecht. We hebben dus allemaal boter op ons hoofd.

Een appel is rood.

“Maar in de landbouw gebruiken ze toch ook vanalles, en dat is toch goed gecontroleerd”. Inderdaad, ik ben er zeker van dat de producten die nu worden gebruikt bij het produceren van ons voedsel een stuk minder ongezond zijn dan vroeger. Maar dat het gezond mag genoemd worden is toch nog helemaal niet zo. 

En ook hier mogen we voor een groot deel de hand in eigen boezem steken. Want wij verplichten de producenten om hun producten zo te laten uitzien hoe wij dat graag zouden willen. De reclamewereld heeft daar ook een grote invloed op. Maar zelf spelen we het spel als hersenloze robots mooi mee. Een appel die moet mooi rood zijn en geen enkel vlekje of bultje vertonen. Vlees moet aan onze normen voldoen, bloedrood en zonder peesjes. Groenten moeten allemaal mooi even groot zijn en liefst een kleur hebben die lijkt op wat er op de foto in ons kookboek staat. Alles wat deze norm niet haalt blijft liggen of belandt op de vuilnisbelt. En ondertussen krijgen we ook hier een hoop rotzooi binnen.

Neen, we moeten durven onze ideaalbeelden die we opgedrongen krijgen door de reclame en de maatschappij opzij te schuiven en te gaan voor een natuurlijker en gifvrije wereld. Laten we al beginnen met onze kinderen bewust te maken dat het niet allemaal steriel en ideaal moet zijn. Maar dat een bemoste oprit, een hoekje met onkruid en een appeltje met een vlekje best ok is. Dan lossen we de problemen van Mosanto en andere geldmachines vanzelf op.

Momenteel is onze kam-man Davy full-time op zoek naar de beruchte waterdraak, beter gekend als de kamsalamander. Hij schuilt alle poelen en plassen af met zijn fuiken en probeert zo de populatie voor Wellen en omliggende gemeentes in kaart te brengen. Een immens werk, maar eentje met een nobel doel. Het beschermen van een bedreigde soort.

In Wellen wel.

Wij mogen als Wellenaren terecht fier zijn dat deze beestjes ons willen verblijden met hun aanwezigheid in een paar poelen in ons dorp. En dankzij heel wat naarstig werk van Limburgs Landschap, Regionaal Landschap, de gemeente en een super-gemotiveerde groep vrijwilligers zijn er al heel wat maatregelen genomen om deze soort het naar zijn zin te maken. Poelen geruimd, nieuwe bijgegraven, hagen en bosjes aangeplant en noem maar op. En wij zijn dan ook verheugd dat de populatie lijkt aan te groeien.

Meezoeken.

Davy probeert zo veel als mogelijk mensen te laten kennis maken met deze waterdraak. Het in levende lijve ontdekken van deze prachtige diertjes is een ervaring die je niet snel vergeet. Dan pas besef je dat deze soort beschermen broodnodig is. En nu zondag krijg je de kans om dit mee te maken.

Want Davy gaat dan met wie dit wil op pad om kamsalamanders te gaan zoeken. Dit is samenwerking met PNC (Provinciaal NatuurCentrum). Afspraak is op zondag 23 april om 10u ter hoogte van de Ulbeekstraat 20. Deelname is gratis maar inschrijven is wel verplicht. Dit kan via een mailtje naar nadine.moens@limburg.be. Je doet best stevig schoeisel of laarzen aan. Want waterdraken… zitten in het water.

De overheid heeft een aantal hectares zonevreemd bos erkend en daardoor ook definitief beschermd. Heel wat bossen hadden op het gewestplan een andere bestemming zoals landbouw, recreatie of zelfs industrie. Voor heel wat bossen is dit nu omgezet naar bosgebied en natuur.

Kritiek.

Op het journaal werd dit al verkondigd. En ook was er al kritiek van andere instanties of partijen. Natuurlijk is dit geen ideaal plan en vallen er heel wat bossen uit de beschermingsboot. Maar elk perceel dat er wel in valt is er eentje gewonnen. Want bossen zijn belangrijke en kwetsbare biotopen die met één dagje kappen vaak volledig kunnen vernietigd worden. Voor de erkende bossen zou dit niet meer kunnen vanaf nu.  

Ulbeek.

En wij zijn verheugd dat de minister de paar echte bosjes die Wellen nog rijk is niet vergeten heeft. De Ulbeekse bossen. Limburgs Landschap heeft deze al een hele tijd in beheer. En dit is nodig. Want het gaat om zeer waardevolle relictjes van wat ooit een prachtig eiken-haagbeukenbos moet geweest zijn. Hoewel het maar kleine snippers zijn herbergen ze toch heel wat mooie planten en dieren. De bescherming is dan ook meer dan terecht.

Zijn onze zorgen dan voorbij. Neen, integendeel. Nog steeds moeten we opletten voor allerlei bedreigingen. Zo knabbelen aangelanden al jaren stilletjes aan de grenzen en worden de bossen elk jaar een stukje kleiner. En sluikstorten, tuinafval en soms ook mest komen we ook wel eens tegen langs de randen. Er is een bosbeheersplan in de maak (of al af) voor dit gebied. Dus hoog tijd dat we ons bos de zorgen en aandacht geven die het verdient.

De Ulbeekse bossen op de beschermingskaart.

Vandaag een hoopgevend bericht in de krant. De slagers verkopen minder vlees. Niet dat we de slagers minder verkoop of minder inkomen gunnen. Neen, wij zijn vooral verheugd dat blijkbaar de consument steeds vaker kiest om eens een keertje geen vlees te eten. Voor ons milieu een waardevolle verandering.

Voetafdruk.

Want het is algemeen geweten dat wereldwijd de productie van vlees nefast is voor het milieu. Enerzijds produceert de enorme veestapel op onze aardkloot een heel groot deel van de uitstoot. Maar wat veel erger is dat in heel wat streken bossen massaal onder de hakbijl gaan omdat er ruimte moet gemaakt worden om weides te maken voor de veestapel. En nog vaker omdat gronden worden ingepalmd door voedergewassen. Zo verdwijnen hectares bos en wordt onze natuurlijke long elk jaar (eigenlijk elke dag) een stukje kleiner.

Leed.

Tegelijk kwam ook een slachthuis negatief in het nieuws. De aangevoerde dieren werden schandalig behandeld en de beelden zorgden ervoor dat de keet dadelijk werd gesloten. Ondertussen zou het slachthuis onder strenge voorwaarden weer opengaan. Maar is dit het topje van de ijsberg of de uitzondering. Wij weten het niet.

Maar het is een feit dat om van een dartel biggetje of huppelend kalfje naar een kotelet of biefstuk te komen er vaak een minder fraaie weg moet afgelegd worden. Daarom zijn we opnieuw blij verrast dat de mensen ook hier weer een betere keuze maken. En kiezen voor plaatselijke kwekers en slagers die hun eigen varkentjes, kippen of koetjes op een veel diervriendelijkere manier kweken, houden en slachten. En dankzij zo een korte keten wordt die voetafdruk ook dadelijk een stuk minder. En de desbetreffende boeren worden er ook beter van want ze schakelen de tussenliggende stations uit die meestal het  grote deel van de koek wegkapen mooi uit.

Minder.

Geen vlees is prima. Maar minder vlees is dus ook al een stap in de goede richting. En als je dan vlees koopt ga dan eens op zoek naar een leverancier bij jou in de buurt. En zoek eens uit of die zijn product aflevert met hart voor zijn dieren en voor zijn bedrijf. Misschien iets duurder dan in de supermarkt. Maar een stuk beter voor het milieu en vast en zeker ook gezonder en lekkerder. En steeds meer mensen zijn zich daar bewust van. Jij ook ?

Binnenkort stroomt Haspengouw weer vol met fietsende mensen en wandelende genieters. Want de bloesems zijn op komst. Met duizenden komen ze dan proeven van deze toeristische top-atrractie. Maar eigenlijk zijn ze net te laat. Want de natuur is er al aan begonnen. Niet in de netjes op rijen geplaatste laagstambomen. Maar in de vrije natuur. Sleedoorn is al bezig met het wit kleuren van stukken haag. En binnenkort gaat ook de meidoorn en de vlier aan de slag. Dus wie de horden toeristen voor wil zijn kan nu al gaan genieten van ontluikende lente in onze gebieden.

We moeten echter heel zuinig omspringen met onze hagen. Want na de storm zijn er weer een aantal honderden meters haag gesneuveld. En stilaan slinkt het areaal aan oude en natuurlijke hagen, zelfs in de natuurgebieden. Jammer, want het is een wereld op zich. Met heel veel planten die onder deze hagen een goed plekje vinden om te groeien en te bloeien. Met een massa insecten die hier voedsel maar ook woongebied vinden. Met vogels die er in schuilen tegen gevaar of graag er een nestje in bouwen. Leven in overvloed. Als ze blijft bestaan.

In één van onze deelgebieden, Graetherbeemd, spelen die hagen trouwens een hoofdrol. Want op de kaart van Ferarris uit de 18de eeuw kan je die haagstructuren al duidelijk zien. Heel wat stukken haag zijn dan ook al heel oud en zeer waardevol omdat ze 100% zeker streekeigen zijn. Een vergelijking van die structuur met de huidige situatie leert ons dat het hoog tijd is dat we deze historische natuurrijkdom met alle middelen moeten beschermen. Misschien moeten we er zelfs naar streven om de hagen die we zien op die oude kaart terug op te bouwen. En te onderhouden, want hagen die je laat doorgroeien sterven op termijn ook. Een beheersplan op behaaglijk niveau zou ik zeggen. Dat is wat we hier nodig hebben. Een idee dat we zeker bij Limburgs Landschap eens gaan aankaarten. Help de haag, voilà, een leuze hebben we ook al.

De hagenstructuur in de 18de eeuw aan Graetherbeemd.

Vandaag een opmerkelijk artikel in het Belangske. Uit een onderzoek van een aantal bermen langs Vlaamse wegen blijkt dat sommige rode-lijst-soorten deze smalle stroken uitkiezen om te gaan wonen. Het gaat hier voor alle duidelijkheid om een onderzoek rond insecten en spinnen. Dus aub geen paniekreacties van rondhuppelende hertjes of aanstormende everzwijnen langs de openbare weg (hoewel ik daar ook wel voor teken).

Withandje.

Eentje was zelf uitgestorven gewaand. Het withandje blijkt een zeer zeldzame spin die in één van de bodemvallen was gesukkeld. Een voor een spin wel heel lieflijke naam. Ik veronderstel dat ze dan ook een heel proper webbe kan spinnen met haar witte handjes. Maar er stonden nog een paar opmerkelijke soorten bij die je niet dadelijk vlak langs een asfaltstrook met voorbijrazende CO-brakers verwacht. En dan denk ik dat ze om de leesbaarheid van het artikel te bevorderen de soorten die enkel met een latijnse naam wensen aangesproken te worden bewust voor zichzelf hebben gehouden. Bermen topnatuur ? Niet altijd vrees ik.

Het withandje.

Veiligheid.

Want heel wat bermen worden angstvallig kort gehouden. En de reden die dan wordt aangehaald is heel vaak de verkeersveiligheid. En soms klopt dat wel. Ik ga zeker niet vertellen dat je voor een paar bloemetjes de weggebruikers in gevaar moet brengen. Hou die plekken kort, overzichtelijk en veilig.

Maar ik ben er van overtuigd dat heel vaak met deze reden klagende en zagende buurtbewoners (en die schieten als paddestoelen uit de grond tegenwoordig) hun zin moet geven. Maaien om van het gezaag af te zijn is geen goede keuze. 

Want stel dat we langs onze Vlaamse wegen 10% van de bermen hun gang zouden laten gaan. En ze op een ecologisch verantwoorde manier zouden beheren. Wel dat scheelt toch een slok op een borrel. We hebben 6.288 kilometer wegen (volgens de Vlaamse Bouwmeester een wereldrecord). Neem een gemiddelde berm van 3 meter breed. Maal twee, want die ligt aan beide zijden van de weg. Dus 6.288km x 3 meter x 2 zijden x 10% = 377,28 ha. Een natuurreservaat van maar liefst 377ha groot. Met ruimte voor heel wat gewriemeld. Zeldzaam of minder zeldzaam. Dat zou toch schitterend zijn.

Onverzorgd.

En daarvoor moeten we maar één idee van ons afzetten. Dat een mooie begroeiing een gemaaide is. Neen, een mooie begroeiing is er eentje met variatie en dat kan dan iets ruiger zijn dan we denken dat het moet. Niet enkel in onze bermen, maar ook in onze tuinen. Want wees gerust. Daar is die rekenoefening nog een stukje groter. En weet je wat het nog allemaal wat leuker maakt. Zo denken en alles op die manier beheren (door heel vaak niets te doen) kost veel minder moeite en ook nog eens veel minder centen. Waarom doen we dit dan niet ? Een goede vraag denk ik.

Dit weekend organiseert Straat.Net opnieuw een zwerfvuilactie. En ook in Wellen doen heel wat verenigingen mee. Ook ’t Bokje is weer van de partij. Een sympathieke actie waar wij elk jaar wel een aantal omhooggestoken duimen en vriendelijke gezichten zien. Maar eigenlijk is het heel jammer dat we dit moeten organiseren.

Want er zijn dus mensen die bewust (zoiets die je niet per ongeluk) vuilnis uit hun autoraam kieperen of tijdens het wandelen in de berm keilen. Dit is toch totaal niet te begrijpen. Waarom doen die mensen dat ? Waarom hebben zij totaal geen respect voor andere mensen, de natuur en onze omgeving ? Ik begrijp er totaal niets van.

Is de enige oplossing dan echt om zulke praktijken heel streng te bestraffen (als je de daders al kan betrappen) ? Of moet er dringend werk gemaakt worden van statiegeld op verpakkingen. Misschien is dit wel een hele goede zet. En dan denken we niet alleen aan blikjes, flessen en andere drankverpakkingen. Maar volgens mij op alle verpakkingen. Want minder afval produceren zal uiteindelijk ook leiden naar minder afval in onze maatschappij. En hopelijk dan ook minder in onze bermen. De strijd tegen zwerfvuil blijft alvast eentje van lange duur vrees ik.

Zaterdag 18 maart om 9u30 Opruimactie

Nu zaterdag gaan wij met ’t Bokje op pad om een aantal straten zwerfvuilvrij te maken. We vertrekken om 9u30 aan de stal van de Broekbeemd aan de Broekstraat. Wij zorgen voor alle materiaal. En iedereen, ook niet-leden, zijn van harte welkom. Hoe meer zielen, hoe lichter het werk. En vooral hoe gezelliger de bende. Kom jij ook ?

Vandaag twee berichten in de pers die mij mijn wenkbrauwen toch wel even lieten fronsen. Eén keer licht en één keer zo hard dat ze er bijna afvielen. Dat geld mensen tot de meest ongelofelijke dingen kan bewegen wisten we al. Maar toch blijft het mij verbazen waartoe sommigen in staat zijn als ze dollars in hun ogen voelen kriebelen. 

Kettingzaag.

“Neushoorn gedood in Franse dierentuin”. Ik viel bijna van mijn stoel toen ik dit bericht voor het eerst las. Dit moest toch nepnieuws van de bovenste plank zijn. Dit kon toch niet waar zijn. Stropers vonden een trip naar Afrika blijkbaar wat ver en vonden er niets beters op dan in een plaatselijke dierentuin hun slag te slaan. Ze knalden een onschuldige neushoorn enkele kogels door de kop om dan de hoorn met een kettingzaag af te zagen. Een verhaal dat verzonnen lijkt door een fantast na tien straffe trappisten. Maar jammer genoeg toch de wrede waarheid. Vol ongeloof en afschuw zag ik het verhaal passeren in alle media die avond. 

En de reden voor deze drieste daad maakt het alleen maar erger. Gemalen hoorn wordt gebruikt als medicijn voor impotente idioten die beter zelf eens op een kettingzaag gaan zitten. Dan is hun probleempje dadelijk opgelost. En daar wordt blijkbaar geld voor betaald. Veel geld. En daar zit het probleem. Zolang als er iemand centen wil neertellen voor iets. Dan zal er wel ergens een of andere idioot rondlopen die daarvoor het risico wel wil nemen. En dit zonder ook maar enige rekening te houden met fatsoen, respect of de mening van anderen. Arme mensheid.

Professionals.

En dan kwam ik dat tweede bericht tegen. Het vorige overklassen was zo goed als onmogelijk. Maar toch vond ik dit ook belangrijk en pervers genoeg om samen met de neushoorn-idioten te vermelden. Vogelvangst wordt momenteel op professionele manier uitgevoerd. Er bestaat blijkbaar een georganiseerd circuit waar stropers hun gevangen vogels leveren aan dealers. En die verkopen ze dan weer verder aan “liefhebbers”. En ook hier is geld weer de wansmakelijke drijfveer. Of wat had u gedacht.

Zo komen er heel wat vogels voor de rest van hun leven in kooitjes terecht. En weet dat er voor elk vogeltje dat uiteindelijk wordt verkocht er ondertussen tientallen al het loodje hebben moeten leggen. En wij zijn dan verbolgen als we soorten herkennen die we al eens zagen op onze welgevulde voedertafels. Maar denken er even niet aan dat er in exotische landen ook massaal vogels uit de natuur worden geroofd. Sommige mensen zijn niet meer tevreden met een huis-en-tuin-soort zoals kanaries, grasparkietjes of andere hier gekweekte beestjes. Maar hebben liever iets wat anderen niet hebben. Hoe specialer, hoe liever. Om dit dan te kopen voor veel centjes. Misschien toch volgende keer eens nadenken welk huisdier we kiezen. 

Bomen zijn net als puppy’s. Je ziet ze eerst als schattige dingen die je constant wil knuffelen, maar dan worden ze groot. En in dit geval heel groot. En voor sommige mensen worden het dan plots bedreigingen voor allerlei dingen die in de buurt liggen of staan. Een buitenmaatse storm heeft dat gevoel dan nog maar eens versterkt. En nu zijn onze bomen plots vijanden voor onze gezondheid en veiligheid.

Zo worden er momenteel massale kappingen uitgevoerd langs autostrades. Dit onder de mom van hakhoutbeheer. Maar voor zover ik weet voer je dat beheer uit in fases en niet met kilometers tegelijk. De overheid heeft de mond vol van behoud en zelfs uitbreiding van ons bosareaal. Maar met deze actie worden en heel wat hectares bos omgehakt. Grote verantwoording is het gevaar voor de gebruikers van die heilige asfaltstrook met hun CO-verspreidende heilige koeien. Als er een boom op die weg valt kan dit slachtoffers eisen. Natuurlijk is een mensenleven belangrijker dan een boom. Maar om die reden plots alle bomen en struiken tegen de vlakte gooien is er toch wel wat voer denk ik dan. Ik denk dat er meer achter zit. Maar die redenen zullen we niet te horen krijgen vrees ik. 

Bomen blijven trouwens voor discussie en controverse zorgen. Als ik de voorbije weken alle artikels met als onderwerp het kappen of niet-kappen van bomen had bijgehouden dan kon ik er een boompje van samenstellen denk ik. En de redenen waarom de bomen wegmoeten is steeds “overlast”. Te dikke wortels die het fietspad of het wegdek omhoog duwen, te veel bladeren die dakgoten of rioolputjes verstoppen, te veel vogels die er hun nesten in bouwen of net die boom uitkiezen om er in te slapen en hun kakjes naar beneden laten vallen op onder die boom geparkeerde CO-brakers. Samengevat, redenen genoeg om de bijl er in te zetten. En zulke verhalen eindigen meestal met een rijtje boomstronken met hopen verhakseld hout ernaast. Dat gaat dan in de naburige tuintjes tussen de symmetrisch aangeplante eenjarige bloempjes om het onkruid te onderdrukken. Een service die voordien kosteloos werd verstrekt door de afgevallen blaadjes van de ondertussen moedig gesneuvelde bomen.

En dan zie ik tijdens mijn wekelijkse portie Reizen Waes plots het onwerkelijke beeld van een weg in het verre China met een boom in het midden van een rijstrook. Een onwezenlijke statement tegen het onnodige en massalen kappen van onze natuurlijke longen van onze aardkloot. Er is dus nog hoop.

Een tijdje geleden werd er door de provincie een wedstrijd “Limburg Boomt” ingericht voor de meest merkwaardige van de provincie. En Davy was zo dapper om ook een aantal bomen in onze gebieden als kandidaat aan te geven. Vooral de knotveldesdoorn was een kanshebber. Deze prachtige knotboom heeft zeker karakter.

Maar “onze” veldesdoorn werd geen winnaar. Maar wel kregen we dankzij Davy zijn actie de mensen van de Bomenwerkgroep van Likona op bezoek. Zij waren wel benieuwd welke andere merkwaardige bomen wij hen konden aanbieden. En ze waren heel enthousiast tijdens hun bezoek. In vooral de Grote Beemd en dan zeker Graetherbeemd hebben we namelijk nog restanten van houtkanten en hagen die je op de kaart van Feraris nog kan zien. ANB weet dit ook en komt regelmatig zaadgoed oogsten in deze  eeuwenoude supermarkt van streekeigen bomen en struiken. 

Zuidelijk deel Grote Beemd op Ferariskaart.

Zo werden er dan ook een aantal oude knotveldesdoorns opgenomen in het inventaris van de bomenwerkgroep. Maar ook een eeuwenoude wilg met maar liefst een omtrek van meer dan 6 meter vonden ze meer dan de moeite om te noteren. Ze gingen laten weten hoe merkwaardig onze exemplaren zijn. Maar ons gaan ze alvast niet moeten overtuigen. Wij weten wat Wellen in huis heeft als het aankomt op mooie natuur.

De Likona bomen-man aan het werk.

Ook onze voorzitter nam een maatje mee.

Een grillige veldesdoorn.

Twee monumenten in beeld.

Meer dan 6 meter wilg.