Natuurdecreet.

De kogel is door de kerk en er is al een tijdje een nieuw natuurdecreet. Zo een decreet regelt alles rond het beheren, verwerven, subsidiëring en andere zaken over natuurbeheer en -behoud in Vlaanderen. Een belangrijk en bepalend document dat alles wat er in de natuur gebeurt probeert te regelen. Natuurlijk niet wat de beestjes, plantjes en vogeltjes allemaal gaan moeten doen of niet, gelukkig. Maar wel wat iedereen die eigendommen heeft in die natuur wel of niet, moet of mag doen. En hoe iedereen kan bijdragen aan het beschermen van die o zo belangrijke open ruimte. Dus toch wel heel belangrijk.

Moeilijk.

Nu we zouden niet België zijn als we dit niet zo ingewikkeld mogelijk gingen maken als we maar konden. Alles wordt stevig door elkaar gegooid, met denkelijk (hopelijk) de beste bedoelingen. Maar of dit het gewenste resultaat gaat geven zullen we toch moeten afwachten. Waar we wel zeker van zijn is dat het een hoop (een héééééééle hoop) extra werk gaat opleveren. Zo moeten alle reeds erkende gebieden opnieuw op alle bureau’s van de mensen die dossiers moeten indienen passeren. En dit binnen een termijn van 6 tot soms zelfs 4 jaar. Benieuwd wanneer de volgende stap, het kabinet van de minister, die dan ook allemaal heeft doorgenomen ? Een massa werk. En het is niet zomaar even herschrijven. Want dat zou helemaal geen zin gehad hebben. Neen, het beheer moet afgestemd worden op het nieuwe decreet. Elke gebiedseigenaar kan kiezen voor een bepaald type van beheersplan. Van een type 1 met een beperkte inzet en dus een beperkt dossier tot een type 4 met een zeer uitgebreide doelstelling en dito dossier. Je moet niet vragen welk type wij moeten volgen. Ik doe mijn pet af voor alle Veerles en anderen die hiermee menige werkdag (en denkelijk meer) gaan overvol zien lopen.

Samenwerken.

Onlosmakelijk verbonden met deze keuze van decreet is de vraag of we onze eigen koers volledig gaan varen of kiezen voor een samenwerking. Hoewel voor beide pistes iets te zeggen valt denken wij toch dat een samenwerking toch de beste keuze zal zijn. Alle partijen die op één of andere manier betrokken zijn met natuurbeheer, in welke vorm dan ook, zullen aan dezelfde kar moeten gaan trekken. Want anders gaan we achteruit bollen en die helling naar beneden is er eentje die steil is. En dan kan het snel gaan. Het zal een kwestie zijn van water bij de wijn doen van verschillende partijen. 

Zo zaten wij al samen met enkele jachtrechthouders in onze gebieden. Een zeer constructief en open gesprek dat mij alvast een goed gevoel gaf. De neuzen staan bij deze nog wat meer in dezelfde richting. Want het behoud en beheer van de natuurgebieden is ook voor hen van cruciaal belang. Verder plannen we een overleg samen met twee privé-eigenaars in één van de waardevolste graslandjes en valleigebiedjes in Haspengouw. De enige manier om dit super-kwetsbaar pareltje te redden van de ondergang is om die twee eigenaars er van te overtuigen dat zij de sleutel hiervoor in handen hebben. En wij zijn er van overtuigd dat ook hier een zinvolle en voor de natuur voordelige samenwerking uit zal groeien.

De natuur komt steeds meer onder druk te staan. Dus zullen we elke stem, elk brokje energie, elk initiatief dat hier een halt kan tegen inroepen hard nodig hebben. Samen voor meer en een beter beschermde natuur.

Je kon er echt niet naast kijken de voorbije weken. In alle kranten en journaals was het één van de hoofdpunten. Er was met 100% zekerheid een wolf gesignaleerd in Limburg. Dat was zo maar eventjes 200 jaar geleden. Niet dat iemand het beest had gezien of met een schimmige foto naar de pers was gestapt. Neen, dit exemplaar had een gps-zender rond haar hals zodat ze op regelmatige tijdstippen een sms-je verstuurde naar de onderzoeker die haar al een hele tijd volgt. Een wolf met een modern tintje als het ware. Dit vrouwtje bleek een tocht van maar liefst 500km achter de rug te hebben en doorkruiste half Europa om uiteindelijk in het bronsgroene eikenhout te belanden.

Dat deze toppredator hier beland is goed nieuws. Maar dat zij hier een tijdje blijft rondzwerven is super. Want dat toont aan dat de jarenlange inspanningen om in onze provincie grotere oppervlaktes natuur te behouden en te beschermen werkt. Want de wolf komt niet op bezoek omdat er een klein bosje op hem ligt te wachten. Deze soort heeft ruimte en aaneengesloten natuur nodig. Ook het feit dat ze hier is geraakt toont aan dat op Europees gebied er nog hoop is. Want ook hiervoor zijn aaneengesloten natuur en verbindingen tussen die natuurgebieden nodig. Blijkbaar zijn die dan toch nog aanwezig.

Jammer genoeg is de kans heel klein dat we Naya gaan ontmoeten in levende lijve. Wolven zijn zeer schuwe en dus bijna onzichtbare bewoners. Als je weet dat je in landen waar er nog wat meer zitten om er eentje te zien ofwel met een gespecialiseerde gids op pad moet, ofwel een (meestal te dure) hut moet huren waar ze met voedsel worden gelokt of het geluk moet hebben dat dat van een lotto-winnaar dicht benaderd. Hier zit maar één exemplaar dat er alles aan gaat doen om ons mensen niet tegen te komen. Mission impossible.

Hopelijk is Naya de voorbode van meer van deze schitterende dieren. Want we kunnen ze gebruiken. De reeën, everzwijnen en andere nu oprukkende soorten kunnen al beginnen beven. Het zijn deze toppredators die de overlast in sommige gebieden mogelijk onder controle kunnen krijgen. Wij zullen moeten leren leven met deze nieuwe (eigenlijk heel oude) buren. En af en toe zal er ook wel eens een stukje vee sneuvelen, maar we zullen de bluts met de buil moeten nemen. Zelf moeten we ons geen zorgen maken. Wij staan niet op het menu. Tenzij je elke avond met een rood kapje een een mandje vol koekjes door het donkere bos wandelt. Maar misschien is er dan wel wat meer niet helemaal in orde…

Als we terug kijken op 2017 zijn er een aantal cijfers die we jullie niet willen onthouden. Positieve cijfers trouwens tussen al de shit die we over ons krijgen uitgestort door een alomtegenwoordige media. Want wij blijven rotsvast er in geloven dat het tij nog kan keren. En onze cijfers bevestigen dit.

21.

Het aantal nieuwe leden dat wij er bij kregen vorig jaar. Al die gezinnen vonden het de moeite waard om 15€  te besteden om lid te worden van Limburgs Landschap VZW. Jj bent daar toch ook al bij zeker ?

En dat zonder dat we echt een ledenwerving op poten hebben gezet. Dus voor 2018 gaan we voor nog meer leden.

44.

Het aantal nieuwe soorten dat er ontdekt werden in 2017 in Wellen. Toch een mooie aanvulling van de lijst van ondertussen toch al 1.234 ontdekte soorten en nog eens 56 ondersoorten. En daar zaten een aantal leuke en zeldzame soorten tussen. Wat dacht je van de slaapslak, de bataafse stroommossel (jawel, ze bestaat), de zeggekorfslak. En heel zeldzaam waren de zuidelijke oeverlibel, de boomkrekel (bieden ontdekt door onze conservator Gert) en de kalkribbel (ontdekking van Pepijn Boeraeve).

Boomkrekel (foto Steven Van den Bussche)

Dit jaar bestaat waarnemingen.be trouwens 10 jaar. Deze superpopulaire website is de place-to-be voor iedereen die waarnemingen uit de natuur wil opslaan en melden. En ze dagen hun gebruikers dan ook uit om in hun jubileumjaar zo veel als mogelijk waarnemingen door te geven. Er is zelfs een wedstrijd aan verbonden. Zo kan een vereniging haar gebied promoten door zo veel als mogelijk waarnemingen in te geven. Nieuwe soorten is ook een doel. Misschien dat we ons hier wel voor inschrijven ? Doe jij mee ?

50.

Het aantal geabonneerden op onze digitale nieuwsbrief. Nog nooit ontvangen ? Stuur dan vandaag nog een mailtje naar dirk.ottenburghs@skynet.be en je hoort bij de kliek van nieuws-over-de Wellense-natuur-ontvangers. Elke 3 maanden een mail vol leuke artikels, activiteiten en nog veel meer.

105.

Het aantal hectares natuur dat door Limburgs Landschap en ’t Bokje beheerd wordt in Wellen. En daar deden we in 2017 nog een stevige “klats” bij. En daar zitten pareltjes tussen. Dottergraslanden, blauwgraslanden, orchideeweides, eiken-haagbeuken bos, spirearuigtes en niet te vergeten kalkmoeras. Stuk voor stuk waardevolle en bescherm-waardige natuur die verdient om gekoesterd te worden.

140. 

Het aantal mensen die al natuurvlees via ons kochten. En heel veel daarvan al drie jaar op rij. Zo dragen zij een steentje bij om die waardevolle natuur, leuke soorten en schitterende gebieden te kunnen beheren. En ze kregen daarvoor een superlekker vleespakket met zeer-korte-keten-producten in de plaats. Ee, dikke merci aan al onze klanten (die vaak ook nog eens lid zijn).

320.

Het aantal volgers van onze facebook-pagina. Tegenwoordig een medium dat vol slibt met geklaag, gezever en heel wat, vaak ongenuanceerde, meningen over alles en nog wat. Maar wij proberen tegen deze stroom van shit in te roeien met een positieve bijdrage over onze werking en de natuur in zijn geheel.

Kom net als wij op voor de natuur en je leven zal zonder veel moeite er een stuk fleuriger uit zien. Onze boodschap voor 2018. En aan iedereen die een steentje, hoe klein ook, aan ons verhaal heeft bijgedragen een dikke…

Hierbij een tip om 2018 te starten met een geweldig voornemen. Heb jij ook een hart voor de Wellense natuur ? Lees dan zeker verder.

Cowboy.

Onze eerste oproep is voor degenen die onze kudde een warm hart toedragen. Wij zijn op zoek naar mensen die samen met ons regelmatig een oogje in het zeil willen houden in ofwel de Broekbeemd of de Grote Beemd.

Wat wordt er van jullie verwacht ?

Als je gaat wandelen in het gebied kijk je even of de omheining nog overal intact is. Kom je onze kudde tegen dan tel je even hoeveel dieren je ziet. Dit geef je dan door aan onze conservator. En in het voorjaar is het opletten voor pasgeboren kalveren. Op die manier zijn er heel wat ogen actief in onze gebieden en is het toezicht gegarandeerd. We gaan trouwens begin volgend jaar even samenkomen met alle “cowboys”.

Zie jij dit zitten ? Geef dan je naam en mailadres even door aan dirk.ottenburghs@skynet.be

Zwerfvuil-rangers.

Een ander probleem is het hardnekkige zwerfvuil in onze gebieden. Er zijn nog altijd idioten die hun afval gewoon uit het raam van hun auto kieperen of zelfs in onze gebieden hun blikjes komen uitdrinken en ze gewoon in de struiken, weide of zelfs poelen gooien. Onbegrijpelijk maar jammer genoeg een blijvend probleem.

De enige oplossing voorlopig (buiten de daders zelf in de Herk te smijten) is om dat zwerfvuil regelmatig op te ruimen. Ook dit is voor onze kleine kern een heel werk. Daarom een oproep aan iedereen die komt wandelen in onze gebieden om onderweg ook wat zwerfvuil op te ruimen.

Neem gewoon een vuilzak mee en raap alles even op. Wij geven onze weldoeners door aan de gemeente zodat je het zwerfvuil gratis kan gaan afgeven aan het containerpark. Interesse ? Geef je naam en mail door aan Dirk.

2018 goed inzetten ? Dat kan door ons even te laten weten dat je cowboy of zwerfvuil-ranger wordt in de Wellense Natuurgebieden. Gewoon doen !!!

Tijdens de opruimwerken van de stormschade in de Broekbeemd en de Graetherbeemd werd er een stevige ravage aangericht. Je kan namelijk geen omelet bakken zonder eieren te breken. Maar we zijn er zeker van dat op termijn dit weer een stukje waardevolle en mooie natuur gaat opleveren. Maar momenteel is het uitzicht iets minder natuurlijk. En soms worden er ook eitjes gebroken die wij liever niet hadden geklutst.

Bijen.

Zo bleek dat bij het opruimen van een aantal omgewaaide eiken eentje hol was. Er werd dan ook besloten om er brandhout van te zagen. Maar bij de eerste zaagbeurt merkten we dat de boom toch niet zo hol was als we dachten. Het hout binnenin was wel verdwenen. Maar een zwerm bijen had er zijn woning van gemaakt. En door de kille temperaturen hadden we niet gehoord of zien vliegen. En hadden we het nest dwars doormidden gezaagd. We waren er de kop van in. Zeker toen bleek dat het om een nest van meer dan een meter lang ging en volledig gevuld was met raten die dropen van de honing. Het kwaad was echter al geschied. Maar dit was zonder Gert gerekend.

Het opengezaagde bijennest.

Redding.

De dag erna stonden we met zijn allen terug bij de eik. Operatie Honeybee kon starten. Gert had het zotte idee om het nest terug recht te zetten. Als het ware zouden we de omgewaaide en ondertussen in stukken gezaagde eik terug herstellen. Een waanzinnig maar zeker boeiend idee.

Maar we kwamen wel ter plekke op een veel warmere dag dan toen het was misgelopen. Daardoor vlogen de bijen druk rond en zagen ze ons als een gevaar voor hun wintervoorraad honing. Hen ons goedbedoelde plan uitleggen bleek niet echt te lukken. Initiatiefnemer Gert werd zelf getrakteerd om een paar stevige bijensteken waar hij nog een paar dagen mocht van “genieten”. Dus werden de imkerpakken erbij gehaald om de boze bijtjes te slim af te zijn. Een ervaren imker stond ons bij (passend woordje hier) met zijn goede en broodnodige raad (raat was hier gepaster).

De planning werd druk besproken. Want hoe begin je in godsnaam aan het terug rechtzetten van een boom ? Al gauw werd een strijdplan opgesteld. Ondertussen hielden de bijen hun eigen vergadering om die rare kwieten rond hun nest zo snel mogelijk weg te krijgen.

Bouwplan.

Nadat we eerste een basis hadden gemaakt om een vlakke fundering te hebben werd de tractor erbij gehaald. Want die stronken even opstapelen was onbegonnen werk. Er zou meer paardenkracht aan te pas komen. De onderzijde van het nest werd rechtgezet en dit zo stabiel mogelijk. Dan moesten we het volgende deel er op zetten met de zaagranden perfect op elkaar. Daar kwam wat balanceerwerk aan te pas. Maar uiteindelijk stond het grootste deel van de stronk en daarbij het bijennest terug recht.

Onze boom had natuurlijk geen wortels meer. Dus werd met een aantal palen alles wat gestabiliseerd. En tenslotte kregen de bijen nog een voorraadzoldertje extra. Een aantal raten met de daarbij horende honing waren bij de zaagwerken uit het nest gedonderd. Die kregen ze nu netjes terug. Wij hebben enkel onze vingers wat afgelikt. Een laatste sluitstuk werd een houtschijf van de eik die als dak diende. En ongelofelijk maar waar, de eik (of toch een deel) stond terug recht en de bijen waren dolblij. Want ze vlogen naarstig langs hun oude ingang terug het nest in en uit. De dag erna zouden we de enkele gaatjes en spleetjes die voor tocht zouden kunnen zorgen nog kundig dicht gaan maken. En een opvallend lint moest de houtfirma duidelijk maken dat ze deze boom best zouden laten staan. Operatie Honeybee was geslaagd.

Onze fiere imkers bij het eindresultaat.

En een duidelijk lintje voor de opruimers.

Gruwelijke beelden waar iedereen denk ik toch van opkeek. Kippen in erbarmelijke toestanden die dan blijkbaar ook nog eens eieren produceerden (jammer, dat er geen kippenvakbond is) die het label scharreleieren krijgen. Terwijl iedere normale mens bij scharreleieren denkt aan vrolijk rondtrippelende kippetjes in een groen weide onder een stralend zonnetje. Niet dus.

En de volgende verwondering kwam toen na inspectie bleek dat deze schandelijke praktijk perfect voldeed aan bijna alle wettelijke Europese normen. Een mededeling van de minister hierover zal menigeen de wenkbrauwen hebben doen fronsen. Maar met een bijkomende uitspraak duwde hij iedereen even met de neus op de feiten. “Dit is hoe de voedselindustrie werkt”.

Produceren.

Voor heel wat bedrijven zijn dieren niets meer of minder dan massaproductie-instrumenten. Met zo weinig mogelijk kosten en moeite zo veel mogelijk produceren om zo veel mogelijk te verdienen. Het lot van deze dieren interesseert zulke geldwolven geen enkele fluit. Ze tasten de grenzen van het wettelijke af en gaan er vaak los over. En nu blijkt ook nog eens dat dat wettelijke wel heel veel toelaat aan deze massa-industrie. En wij blijven er lustig op los kopen in de supermarkt waar de netjes uitgestalde producten ook vaak afkomstig zijn van bedrijven die dierenwelzijn aan hun laars lappen. En ze blijven dit doen gewoon omdat ze er mee weg komen en wij hun producten toch blijven kopen. Zelfs na het tonen van zulke beelden is onze verontwaardiging vaak van korte duur. Wie van jullie heeft na het zien van de wrede beelden uit een ondertussen terug volop draaiend slachthuis het kopen en eten van een sappig stukje vlees afgezworen. Ik zie weinig vingers de lucht ingaan. 

Anders.

Om deze wantoestanden te stoppen zullen we anders moeten consumeren en eten. Want zolang als de industrie blijft draaien dankzij het feit dat wij blijven kopen wat zij produceren zal er niets of heel weinig veranderen. Maar hoe moeten we dat aanpakken ?

Moeten we stoppen met het eten van vlees of dierlijke producten ? Dat zou de rotzooi dadelijk oplossen. Maar ik ben realistisch en weet dat heel wat mensen hun eetgewoontes niet zomaar van vandaag op morgen omgooien. Maar af en toe eens een dagje zonder vlees of dierlijke producten is alvast een goed begin. En je zal merken dat mits wat inspanning zulke maaltijden zeker zo lekker en gevarieerd kunnen zijn. En ook nog eens een pak gezonder.

En als we dan toch kiezen voor een lapje biefstuk, een lekker tikken-eitje of een glas melk, dan kunnen we eens even nadenken waar en bij wie we dit dan gaan kopen. En je moet niet ver kijken. Want vaak heb je bij jou in de buurt landbouwers die wel respect en eerbied voor hun dieren hebben. En waar je zonder met een verborgen camera onder je vest te moeten stoppen een kijkje kan gaan nemen op hun bedrijf om te zien hoe ze te werk gaan. Vaak zijn zulke boeren heel fier op hun boerderij en hun beestjes. En wees gerust ze bestaan. En dat hun producten dan iets meer kosten is normaal omdat ze ook vaak meer moeite en ruimte nodig hebben om een eerlijk en gezond product af te leveren. Maar als je met die kleine meerprijs het dierenleed kan verminderen, dan is dat toch het overwegen waard. Een korte zoektocht op het internet leverde voor mij alvast een aantal adressen op waar ik denk lekkere eitjes te vinden afgeleverd door vrolijk rondtrippelende kippetjes in een groen weide onder een stralend zonnetje. 

In ons Belangske las ik onlangs een kort artikel op de economische bladzijdes waarin een expert vertelde dat het Essers-bos ongeveer 50.000€ waard was. En ik ben er van overtuigd dat deze slimme meneer daar ook een goede en logische uitleg voor heeft hoe hij aan zo een bedrag komt. Maar voor mij toch een teken dat heel wat mensen nog steeds niet door hebben dat natuur onbetaalbaar is. Het is gewoon geen kwestie van centjes. Het is een noodzakelijk element om te overleven op onze stilaan afbrokkelende planeet.

Liefde.

Ik plaats natuur in dezelfde categorie als iemand die je liefhebt, je kinderen, je gezondheid, een goede vriend. Allemaal dingen die we nodig hebben in ons leven en die we pas missen als ze er plots niet meer zijn. En ik vraag je dan ook om eens een bedrag te kleven op deze dingen. Wat is je grote liefde je waard, wat zijn je kinderen waard, wat is je gezondheid waard, wat is echte vriendschap waard ? Ik denk dat iedereen dit een stomme en volledig overbodige vraag vindt. Ja, zelfs een totaal ongepaste vraag. Zulke dingen ga je toch niet in euro’s uitdrukken. En bij natuur dan wel ? Want dat is wat politiekers, bedrijfsleiders, landbouwers en nog een hele reeks mensen om de haverklap wel doen. Ze wegen natuur die door hun ingrepen kan of gaat verdwijnen af tegen wat zij denken dat in de plaats gaat komen.

Betonstop.

Neem nu de zo fel besproken en gecontesteerde betonstop. Heel wat politiekers en bedrijven die vrezen om hierdoor stemmen of in het geval van de bedrijven centen te verliezen schreeuwen moord en brand. Iedereen gaat hierdoor massa’s geld kwijt raken. En als je een Belg in zijn portefeuille raakt dan wordt het plots heel belangrijk. Gronden worden waardeloos, huizen kunnen niet meer gebouwd worden, bedrijven verdwijnen en mensen verliezen hun werk en daardoor hun inkomsten. De doem-scenario’s worden ons naar het hoofd geslingerd. Maar niemand rept ook maar één woord over het feit dat als we zo blijven verder klooien we onze omgeving langzaam (hoewel dat is hier relatief) maar zeker naar de knoppen helpen. En onze kinderen en kleinkinderen zullen nog hun “waardevolle” bouwgrond, huisje en fabriekje kort bij de deur hebben. Maar dan denkelijk in een leefomgeving die onleefbaar is geworden. Een huisje waar wonen niet meer mogelijk zal zijn. Wat is dan de waarde van je ooit zo sterk bevochten eigendom in een waardeloze omgeving ?

Onbetaalbaar.

Zolang als er mensen zijn die alles afwegen met als gebruikte maat euro’s blijven we verder werken aan een stervende planeet. We worden niet armer als we onze bankrekeningen bekijken. Maar we worden wel veel armer als we onze leefkwaliteit durven bekijken en beoordelen. Ik weet dat dit veranderen niet makkelijk zal zijn. Een werk van lange adem met de kans dat we zonder lucht gaan komen te staan. Gelukkig zie ik regelmatig signalen en tekens dat een deel van ons ondertussen die ommekeer al wel heeft gemaakt. Geld maakt niet gelukkig is een oud gezegde waar heel wat mensen niet in geloven, maar het is wel de waarheid. Geld maakt veel kapot is een uitspraak die ondertussen ook zijn gelijk heeft bewezen. En heel wat dingen zijn gewoon onbetaalbaar is een stelling die ook veel mensen begrijpen. En natuur dicht bij huis is zonder twijfel één van die onbetaalbare dingen die wij broodnodig hebben in ons wereldje. Stop dan ook met dat zinloze euro-gedoe.

Deze week de Natuur.Focus in de bus gekregen met daarin een boeiend artikel van Joachim Mergeay over translocatie. Het verplaatsen van dieren of planten van het ene gebied naar het andere om de soort te herintroduceren. De vraag is of dit verantwoord is en in het artikel wordt zelfs gesteld dat dit in ons versnipperde landje soms de enige keuze is. De moeite om eens nader te bekijken.

Versnippering.

De stelling is dat natuurlijke dispersie in ons sterk versnipperde landschap een onbegonnen zaak is voor heel wat soorten. En de bestaande populaties blijken vaak te klein om op zichzelf stand te houden. Het creëren van natuurlijke corridors is een mogelijke oplossing. Maar die is vaak duur om uit te voeren of vaak zelfs gewoon onuitvoerbaar. Daarbij komt dan ook nog eens dat afstand ook een bepalende factor is. Zo daalt de kans op een succesvolle kolonisatie van een ander gebied sterk als de afstand hiervoor groter wordt. Conclusie is dat in een versnipperd landschap kolonisaties van andere geschikte gebieden zo goed als onbestaande zijn. Zo zullen heel wat soorten hun zoektocht naar een nieuw gebied staken (meestal omdat ze er het loodje bij leggen) als ze wegen, dorpen of zelfs akkergebieden tegen komen. Hoe kleiner de soort hoe minder groot de obstakels moeten zijn om hun tocht te laten mislukken.

Noodzakelijk.

Daarom stelt de auteur dat een mogelijke optie is om soorten te herlocaliseren. Dus weghalen uit een succesvolle populatie en ze herintroduceren in een nieuw gebied. De mens lost het probleem van obstakels van een versnipperd landschap op die manier op. Wel wordt het als een voorlopig lapmiddel voorgesteld. Want in eerste instantie is het realiseren van geschikte leefgebieden prioriteit. Maar het blijft een probleem dat de soort waarvoor het gebied met veel beheerswerk werd ingericht gewoonweg er niet geraakt. En ook de versnippering zou moeten aangepakt worden. Maar dit is vrees ik een droom die niet dadelijk werkelijkheid gaat worden. Translocatie is dus voor heel wat soorten de enige optie. Maar wel op een doordachte en vooral voorzichtige wijze. Op die manier kunnen we met uitsterven bedreigde soorten van de ondergang redden. Maar dan mag het natuurlijk daarbij niet blijven. Als we de kern van het probleem niet aanpakken, namelijk te kleine gebieden met te kleine populaties in een versnipperd landschap, zullen we met het verplaatsen van soorten op termijn niets oplossen.

Leuk was ook de uitleg waarom zeldzamere planten hun vermogen om verdere afstanden te overbruggen niet hebben ontwikkeld. Zo blijkt dat deze soorten zwaardere zaden hebben die door de vervoerder zoals de wind, insecten of andere bronnen daarom niet over een verre afstand kunnen verplaatst worden. Meer voorkomende planten hebben dan weer lichte zaden die makkelijk kilometers ver verspreid worden. Vroeger was dit net nodig om zich te vermenigvuldigen voor deze soorten omdat zij toen de zeldzame vertegenwoordigers waren. Het toenmalige extensieve landgebruik had als gevolg dat weides, hooilandjes, heidegebieden vol stonden met planten waar wij nu enkel van kunnen dromen. De planten die nu heel veel voorkomen en groeien op intensief gebruikte of sterk bemeste gronden kwamen vroeger enkel voor op kleine plekjes waar veel mest aanwezig was (die plekjes waren toen schaars) of op druk gebruikte wegen. Dus hadden ze lichte zaden nodig om zich te verspreiden om nog zo een plekje tegen te komen. Ondertussen is door onze superintensieve landbouwmethodes alles net omgekeerd. Heel veel overbemeste gronden en heel weinig extensief gebruikte en onbemeste gronden (meestal enkel in natuurgebieden). Jammer genoeg hebben die planten deze ommekeer niet opgepikt en zijn ze slachtoffer van hun toenmalige aanpassing van hun voortplanting.

Onze kam.

Niet zonder reden wordt in het artikel de kamsalamander aangehaald als voorbeeld om zijn stelling dat translocatie noodzakelijk is hard te maken. Deze soort geeft duidelijk aan waar  de knoop zit. Dat ervaren we in ons eigen dorp aan den lijve. Wij hebben een aantal populaties die met heel veel bloed, zweet en tranen op een min of meer constant peil wordt gehouden. Maar met heel wat obstakels op hun weg is uitwisseling van dieren tussen de verschillende locaties onmogelijk.

Gelukkig hebben we tot op heden nog een paar stevige populaties die voorlopig stand houden. Maar één fatale gebeurtenis of ingreep kan dit van vandaag op morgen veranderen. Zo zijn er plannen om dwars door één van de leefgebieden een collector aan te leggen. Volgens ons is de kans groot dat dit voor deze populatie nefast zal zijn. Na de nodige vergaderingen hebben wij alle betrokken instanties duidelijk gemaakt dat dit kan en moet vermeden worden. En wij hadden de indruk dat deze boodschap wel goed is aangekomen. Hopelijk met de nodige gevolgen als de werken effectief worden uitgevoerd. 

Dit is een schoolvoorbeeld van de stelling die in het artikel van Joachim wordt verdedigd. Bestaande populaties versterken en beschermen, leefgebieden vergroten en geschikt maken en als tussenoplossing soorten introduceren via translocatie. Doen of niet doen ? Het blijft een heikele kwestie. Maar wel eentje die het overwegen meer dan waard is.

De voorbije week geen flitsmarathon en ook geen wodka-controles maar een marathon om sluikstorters te klissen. En weet maar dat dit broodnodig is. Want als er iets is dat wij Belgen goed kunnen dan is het vuil kieperen waar het niet hoort. Sluikstorten kom je werkelijk overal tegen en dit ondanks een vrij goed afvalbeleid. Maar gemakzucht en centjes zijn de oorzaken dat sommige idioten hun vuil gewoon uit de auto kieperen of zelfs met aanhangwagens landbouwgebieden of natuurgebieden inrijden om hun vuilnis daar te dumpen. Volledige salons, volle koelkasten, tractorwielen… je kunt het zo gek niet bedenken of we zijn het al tegengekomen.

Zwervers.

Maar nog een veel groter probleem is zwerfvuil. Hier gaat het om kleine hoeveelheden of zelf dingen zoals blikjes, verpakkingen, sigarettepeuken en papieren zakboekjes (neen, die vergaan ook niet snel) die achteloos worden weggegooid. En het aantal mensen die dit doen is nog menigmaal groter dan de harde overtreders van de sluikstorters. De getallen die verschijnen in rapporten over deze kleine sluikstortjes zijn immens en kosten onze schatkist (en dus ook jullie) handen vol geld. En dan heb ik het nog niet gehad over de schade aan de natuur en de planten en beestjes die dit binnen krijgen (praat maar eens met een landbouwer met koeien die vlak langs een openbare weg grazen) of er verstrikt in geraken. Het is een probleem, een groot probleem.

Boetes.

En los je dit op met boetes ? Ja, volgens mij de meest effectieve methode. Acties en bewustmaking helpen ook. Zeker als je hiermee vroeg start. Hoe jonger hoe liever. Maar een groot deel van onze bevolking schiet pas wakker als je in hun portefeuille zit. Dan kan het plots wel. Nadat ze natuurlijk eerst degenen die hun dit “onrecht” hebben aangedaan stevig hebben uitgescholden. Maar uiteindelijk passen ze hun gedrag aan. Stevige boetes voor sluikstorten. Maar ook voor het weggooien van blikjes, verpakkingen en sigarettenpeuken. En controles natuurlijk zoals deze week. Maar dan het ganse jaar door. 

Yes we can.

De woorden van een president die niet als idioot door het leven ging (in tegenstelling tot de huidige clown). Er zijn landen en steden die hebben bewezen dat zwerfvuilvrij leven kan. In verschillende buitenlandse steden zie ik dat er zo goed als geen zwerfvuil rondslingert. Oslo was zo een voorbeeld. Kraaknet en dit tot in elk hoekje van elk plein en elke straat. Het gevolg van een jarenlang beleid van bewustmaking maar ook strenge boetes. Ik daag je uit om in China of Japan een sigarettenpeuk op de grond te smijten. ik kan je verzekeren dat je de volgend keer heel goed gaat nadenken voor je dit doet.

Dus wat hebben we geleerd :

1. Zorg dat je zelf geen sluikstorten of zwerfvuilgooier bent.

2. Spreek andere mensen die dit toch doen aan op hun gedrag.

3. En laat ons hopen dat degene die het toch doen een stevige boete in de bus krijgen.

We hebben het nog steeds niet door. De opwarming van de aarde zit in een rampzalige fase die volgens sommige wetenschappers al niet meer omkeerbaar is. Wie dit blijft ontkennen is totaal wereldvreemd of is president van een land aan de andere kant van de oceaan. Niet echt bemoedigend.

En blijkbaar liggen nog heel wat mensen niet wakker van een probleem dat veel groter proporties kan aannemen dan alles wat we tot nu toe hebben meegemaakt of in onze wereld is gebeurd. Als de opwarming zich aan dit tempo voortzet dan krijgen we onleefbare gebieden met massale vluchtelingenstromen tot gevolg. Van een omvang die de huidige stroom op een druppelende kraan doet lijken. Bewoonde gebieden zullen onder de zeespiegel verdwijnen. En extreem weer zal ons met de regelmaat van de klok teisteren. Allemaal voorspellingen die al langer gemaakt werden maar nu toch wel stilaan dichterbij komen.

Heilige koe.

Het was een artikel vandaag in de krant dat mijn aandacht trok. Limburg slaagt er niet in om de CO-uitstoot stevig te laten dalen. Een daling van amper 1% is ruim onvoldoende om de doelstelling van 20% te halen tegen 2020. Onze eigen Wellen staat zelfs met een stijging van 3,55% op de kaart. En de grote boosdoener is onze heilige koe, de auto. Met een steeds drukker wordende verkeer en een auto-dichtheid die maar blijft stijgen pompen we met zijn allen massa’s CO de atmosfeer in. We zullen toch eens goed moeten nadenken of we dit niet anders kunnen aanpakken. Niet makkelijk want bij elke verplaatsing de rijdende salon induiken is toch zo verleidelijk. Dan is het te koud, dan te nat en dan hebben we echt geen tijd om een paar minuutjes langer over die verplaatsing te doen met de fiets. Genoeg uitvluchten om steeds te kiezen voor die vervuilende auto. En iedereen moet ook een auto hebben. De zaken zo organiseren dat je met een auto minder of zelfs zonder auto je ding gedaan krijgt is veel te moeilijk of liever gezegd veel te veel gedoe.

Basis.

En toch is dit onze grootste hoop op een ommekeer als die er nog is. Als iedereen bewuster omgaat met het gebruik van zijn auto denk ik dat dit al een slok op een borrel zal schelen. Doe elke korte verplaatsing met de fiets of zelfs te voet. Kies vaker voor openbaar vervoer als dat kan. En probeer zo veel als mogelijk te auto-delen. En voor je nu al dadelijk met een pak excuses en bezwaren begint te zwieren. Bekijk dan toch maar eens een paar documentaires die het drama van een opgewarmde aarde laten zien. Misschien dat je dan je fiets toch even uit de garage haalt de volgende keer als je naar de bakker gaat. Het is tijd om wakker te worden.