Bij deze kerstdagen lijkt het misschien of wij terugkeren naar het begin van onze jaartelling. Maar dat is totaal niet de bedoeling! We gaan in 2022 een nuljaar creëren voor ons deelgebied in de Herkvallei: de Broekbeemd.

Wat is een nuljaar?

Bij elk wetenschappelijk onderzoek is het belangrijk om een punt vast te leggen dat kan dienen als vergelijkingspunt. Dit is meestal, als er grafieken getrokken worden, de onderste lijn van die tekening. Het nulpunt.
In ons geval is dit nulpunt het resultaat van een volledig jaar, 2022. De data die we i n dat jaar verzamelen zullen voor alle volgende tellingen het vergelijkingspunt zijn.
Ik geef een voorbeeld: in 2022 houden we een telling van het aantal populieren dat er in de Broekbeemd staan. We tellen er 150. We maken ook een kaart waarop je de locatie van al deze populieren kan zien. Daarbij meten we ook alle omtrekken van die populieren en ook die zetten we bij op de kaart. Deze gegevens, zowel de kaart, als de aantallen, als de omtrek van elke boom, die wij in 2022 hebben opgetekend is ons nulpunt.
Tien jaar later doen wij dezelfde metingen. In vergelijking met het nuljaar 2022 zien wij dan of er meer of minder populieren staan. Door de kaarten naast elkaar te leggen kunnen we zien of er ergens populieren zijn gekapt en of er elders zijn aangeplant. Via de omtrekken zien we of het om pas aangeplante, jonge of oudere bomen gaat.

Volhouden en steeds hetzelfde

Ook belangrijk is dat we elke manier van gegevens verzamelen per soortengroep (of aparte soort) juist hetzelfde uitvoeren als in het nuljaar. Als we terug kijken naar ons onderzoekje rond de populieren dan is het belangrijk dat we de bomen tellen, op kaart zetten en de omtrek meten. Als we nadien bijvoorbeeld de hoogte gaan meten dan is onze vergelijking al niet meer correct.
Daarom gaan we per soortengroep die we willen opvolgen vooraf goed nadenken welke methode we gaan toepassen. Daarnaast is het ook belangrijk dat we dit lang genoeg blijven doen. Dit met een vaste interval, bijvoorbeeld elke 2 jaar of elke 5 jaar.
De methode die we kiezen is belangrijk. Maar het is nog belangrijker om deze methode goed te volgen en vooral ze lang blijven toepassen. Dat laatste is meestal het moeilijkste.

Waarom de Broekbeemd?

Er staan mogelijk voor dit natuurgebied een aantal superbelangrijke jaren voor de deur. Het gebied zou de volgende 10 jaar wel eens een enorme metamorfose kunnen ondergaan. Dit heeft allemaal te maken met het natuurtype van alkalisch laagveen – wat wij noemen het kalkmoeras – dat aanwezig is in onze Wellense natuurparel.
Dit type van natuur is gewoonweg superbelangrijk en – zelfs op Europees vlak – ook nog een superzeldzaam. Momenteel zijn heel wat instanties met veel invloed binnen het natuurwereldje aan het bekijken of het zin heeft om de Broekbeemd om te toveren tot een groter kalkmoeras. Spannende tijden en hopelijk geven zij de volgende jaren groen licht.
Omdat we totaal geen zicht hebben op de planning – als die er al komt – willen wij ons voorbereiden op eventuele onderzoeken op de invloed van deze ingrepen op bepaalde soortengroepen. Dus willen we in 2022 de situatie zoals ze nu is in kaart brengen.
Als de plannen dan ooit worden uitgevoerd hebben we alvast een vergelijkingspunt.

Ook jij kan meedoen!

Voorlopig hebben we al mensen bereidt gevonden om een aantal soortengroepen te monitoren: planten, vogels, zeggekorfslak, mossen en amfibieën.
Maar er is nog een heleboel werk aan de winkel. Dus we zoeken nog natuurliefhebbers die ons met dit onderzoek willen helpen, in 2022 en liefst ook de volgende periode.
Zo zijn we op zoek naar mensen die dagvlinders, libellen, zoogdieren, nachtvlinders, insecten algemeen, waterkwaliteit, grondwaterstand of waterdiertjes willen opvolgen.
Kost dit veel tijd?
Aangezien wij de methode voor deze groepen nog moeten vastleggen (de basismethode kennen we, maar de frequentie ligt nog niet vast) kunnen we meestal op maat van de teller werken. Om een voorbeeld te geven: voor waterkwaliteit zou je twee keer per jaar een tiental meetpunten moeten opvolgen. Waterstaal nemen, paar kleine tests doen (dat kan je thuis) en die gegevens ingeven in een door ons aangeleverd bestand.
Ik ken daar niets van!
Natuurlijk is een basiskennis een voordeel. Maar zeker geen vereiste. Voor sommige onderzoeken en soorten is voorkennis niet nodig. Wij bezorgen je alle nodige documentatie en materiaal. Dan kan jij zo aan de slag!

Kandidaat?

Wil je meer weten? Of ben je al klaar om ons te helpen? Laat het ons dan weten via een mail naar dirk.ottenburghs@skynet.be
Dan nemen wij zo snel mogelijk contact met jou op en bekijken we samen wat jij wil en kan doen en hoe je dit best aanpakt. Wij laten je zeker niet aan je lot over. Je kan steeds terugvallen op ervaren tellers om je te helpen of raad te geven.
Bedoeling is ook om regelmatig met alle tellers eens samen te komen en via onze blog en facebookpagina houden we iedereen ook op de hoogte van leuke vondsten, uitgevoerde onderzoeken en ander nieuws over dit project.

Twijfel niet en stuur ons vandaag nog een mail!