Het bericht verdween tussen de mediaberg van coronacijfers, kappers die open gaan of niet en voetballers die een peesje verrekt hebben. In Nederland en België werd tussendoor een bedrijfje geklist dat aan het sjoemelen was met wat mesttransportjes.

Drama

Maar wat voorbijfietste als een zaakje van niets is denkelijk de top van een immense ijsberg te zijn. Of beter gezegd: strontberg. Laten we even kijken wat er aan de hand is.

In de jaren ’80 kwam met in Europa tot de vaststelling dat de kwaliteit van ons grondwater wel heel belabberd was. Tijd voor actie! In 1991 – wat zijn we toch snel – en na een hoop gelobby door de landbouworganisaties kwam er een (voorzichtige) nitraatrichtlijn om de overbemesting tegen te gaan. Door deze richtlijn werd er in ons landje gestart met een mest-actie-plan, het zogenaamde MAP. Ondertussen zitten we aan MAP nummer 6. Deze laatste is van kracht sinds begin 2019 en is – zoals al de vorige elke keer – weer een stukje strenger geworden. Landbouwers moeten zich aan deze regels houden als het op de verspreiding, vervoer en verwerking van mest gaat. Wat de overgrote meerderheid dan ook doet, want er staan strenge boetes op het overtreden er van (dat is althans wat ik veronderstel).

Geld

Maar waar regels zijn en normen om je aan te houden, zijn er altijd opportunisten die hier winst uit proberen te halen. Vaak op legale wijze, maar ook jammer genoeg regelmatig ook op illegale manieren. Een grote speler op deze markt had het goed bekeken. Onbestaande transporten, subsidies op het omzeilen van wetten en landbouwers meer mest bezorgen om hun productie op te drijven. De betrokken firma’s werden – nog niet zo heel lang geleden – door de Boerenbond naar voor geschoven als ‘voorbeeld-bedrijf voor een milieuvriendelijke manier van werken’. Ondertussen is het van die kant wel erg stil geworden.

“Het aantal betrokkenen in dit verhaal zou wel eens veel groter kunnen zijn dan ze ons willen laten geloven”

Ofwel was hun plan zo geniaal dat ze zelfs deze organisatie een rad voor de ogen konden draaien. Ofwel werd er hier en daar een oogje dicht geknepen omdat er ook een deel van die winst bleef plakken aan andere vingers. Dat laat ik over aan de mensen die dit varkentje gaan wassen.

Want wat ik niet begrijp is dat dit zo lang ongemerkt kon gebeuren. Heel wat van het mest dat niet in het – blijkbaar niet zo waterdichte systeem – werd betrokken, vloeide – letterlijk in dit geval – wel ergens een akker op. Uitgereden of laten uitrijden door de betrokken landbouwer. Het aantal betrokken partijen in dit schijt-verhaal is dan ook veel groter dan het onbeduidende artikeltje in onze krant doet uitschijnen.

Eigen stront

Ondertussen blijft de stront zich lekker verder verspreiden in onze leefwereld. Want zelfs als de meeste landbouwers – wat voor alle duidelijkheid volgens mij ook zo is – zich strikt aan de regels houden loopt het nog steeds de verkeerde kant op. Om de simpele reden dat de basis van het probleem niet wordt aangepakt. Een verlaging van de mestproductie.

Misschien dat wij eens in de spiegel moeten durven kijken. De vleesstapel op onze wereld is veel te groot. Het productieproces om dat vlees van bij de boer – of soms ook van echte vleesfabrieken – tot op ons bord te krijgen is een enorme belasting voor ons milieu. Op allerlei vlakken.
Dit omdat wij niet te veel willen betalen voor ons stukje vlees en dat wij het er graag willen laten uitzien zoals wij denken dat ‘gezond’ vlees er moet uitzien.

Misschien moeten we toch overwegen om wat meer te betalen bij de locale landbouwer van een paar straten verder. Waarvan we weten hoe hij zijn vlees op de toonbank krijgt.
Of, nog een betere optie. Eet gewoon veel minder vlees of helemaal geen vlees meer. Dat is trouwens niet alleen goed voor het milieu, maar ook nog eens voor je gezondheid. Maar die discussie is dan weer voor een andere keer.