IK NEEM DE HANDSCHOEN OP VOOR EEN BETER BOSVELD
VOOR EN DOOR LANDBOUWERS

Aanleiding van deze open brief is de malafide interpretatie van de omgevingsvergunning voor het kappen en heraanplanten van een kersenboomgaard aan de Laagbulsstraat in het Bosveld.

Het vergrijp

Het Bosveld is een intensief landbouwgebied tussen Bosstraat, Laagbulsstraat, Langenakker en Houtstraat in Wellen. In het Bosveld kreeg een fruitteler een vergunning om een oude dode kersenboomgaard te kappen en her aan te planten.  Dat deed hij ook.   Maar de oude boomgaard werd gescheurd,  omgeploegd en verlaagstamd.  Als letterlijke kers op de taart werden de nieuwe hoogstamkersen aangeplant tussen de laagstamrijen,  en dat onder het mom van de agroforestry of voedselbos.  Dat was een loopje nemen met de geest van de wetgeving en met de eerlijke landbouw zelf.   Het Bosveld en de landbouw verdient beter.  

Landbouwgebied Bosveld

In het Bosveld zitten een aantal dynamische landbouwbedrijven.  Er zijn twee actieve varkensboeren met thuisverkoop (Mattes en Markelbach), er is een dynamisch aardbeibedrijf (Welroy), er zijn voedselboslievende  fruittelers, er zijn paardenweiden met nieuwe kleine landschapselementen, er zijn natuurkernen.  Tegen het Bosveld  liggen ook de voetbalpleinen van Wellen SK.  Recent verleende het gemeentebestuur de proefopstart voor een fazantenkwekerij met 5.000 dieren.  

Aan de ecologische kant is er de natuurkern Bonderkuil en er zijn nog een aantal privébosjes ( populieraanplantingen). Er is erfgoed aanwezig: de historische “ Bonderkuil,  de Mot van Markelbach,  de kapel van “den Blauwen Eergisteren”, een aantal geklasseerde vakwerkhuizen, … Er is zelfs een B@B, dus ook toeristische ambities.

Bosveldsamenwerking ?

Ik vraag met af of al die ondernemers ooit samen hebben gepraat over hun bedrijf in de toekomst?  Werken ze samen of verzwijgen ze hun plannen voor elkaar?  Ik heb de indruk dat ze het afzonderlijk allemaal heel goed doen, maar samen verkeerd.  Vandaar dat ik de handschoen opneem.  Als ze samen zouden werken, dan zou er een beter Bosveld kunnen komen voor iedereen, ook voor de omwonenden.  En .. de gemeente moet flankerend en ondersteunend meewerken. Dat is nu niet zo.

Bosveldproblemen

Want er zijn ook problemen in het Bosveld.  Oude of informele paden lopen dood, de afwatering is vervuild, de beek is diep uitgegraven en trekt het gebied droog, de infrastructuur van de landbouwbedrijven is meestal lelijk en hard, er zijn wat illegale rommelactiviteiten aan de rand, de natuurkwaliteit is laag, het klimaatbuffer afwezig, de landschappelijke kwaliteit nihil.    

De handschoen Bosveld

Welnu, ik neem de handschoen op om van het Bosveld een beter en toekomstgericht landbouwgebied te maken. Daarvóór moet natuurlijk gepraat worden.  Wellen is geen schoolvoorbeeld van  goede ruimtelijke ordening, noch in de bebouwde kern en zeker niet in de landbouwgebieden.  Laat ons de ontwikkeling van het Bosveld  eens plannen om een betere garanties te krijgen voor de ondernemers in de toekomst.  Laat ons van het Bosveld eens een voorbeeldig  landbouwproject maken !  Ik neem de handschoen op voor een mooi Bosveld, dat gemaakt wordt door en voor de landbouwers, met medegebruik van de omwonenden.  We kunnen toch niet ieder voor zich blijven ploeteren in onze landbouwgebieden.

Ons Bosveld ?

Ons ?  Ik zie geen andere mogelijkheid dan dit idee te lanceren via een Open Brief.  Met deze open brief richt ik mij aan het gemeentebestuur, met de openlijke vraag om het overleg op te starten en organiseren met de stakeholders. Met deze open brief richt ik mij vooral naar de ondernemers in het gebied met de vraag of er draagvlak is voor mijn ideeën, om met een open geest te praten en te vragen of er draagvlak is om zich te engageren voor aan een meer maatschappelijk Bosveld.     

Ambities en uitdagingen voor het Bosveld
Ik schuif – om het gesprek en het maatschappelijk discours te openen de volgende thesen naar voor voor het Bosveld:

• Het Bosveld is vooreerst een landbouwgebied. De bedrijfszetels moeten kunnen ontwikkelen naar  echte groene bedrijfserven met winkels voor lokale verkoop, zoals het op dit ogenblik in volle ontwikkeling is,
• De fruitboeren moeten echt en gemeend Agroforstry in hun bedrijfsvoering integreren. Dit zal zorgen voor meer ecologische infrastructuur en biodiversiteit en gezonder fruit.  
• De natuurkernen blijven behouden en beheerd door ANB of een natuurbeherende organisatie maar worden verbonden door ecologische infrastructuur van bomen en houtkanten.   
• De Veergracht, die centraal door het gebied loopt, moet meer body krijgen.  Het valleitje moet  een blauwe groene ader worden, dwars door het gebied.  Het waterpeil moet omhoog. De overwelvingen  moeten zo veel mogelijk heropend worden om een ecologische verbinding te vormen tussen de natuurkern Langenakker en het natuurgebied Grote beemd, oa als migratiezone voor de kamsalamander.  
• De storende legale activiteiten (fazantenkwekerij) worden ingekapseld. Storende illegale activiteiten moeten worden verwijderd, gewoon door het handhavingsbeleid.
• De gewenste snelle fietsverbinding vanaf Wellen naar Hasselt loopt dwars door het Bosveld.  Dit wordt een nieuwe weg.  Hij kan aangelegd worden door een aantal in onbruik geraakte buurtwegen te koppelen tussen de insteek aan de Rechtstraat en de insteek aan de Houtstraat.   De snelle fietsverbindingen van Kortessem (komende van Vinkenroyestraat) takt hierop aan in het Bosveld.   Snelle fietsverbindingen worden voor 100 % gefinancierd door de provincie.
• De doodlopende trage wegen moeten herschakeld worden tot een netwerk van paden, ten dienste van de landbouwers maar ook voor de omwonenden.  Bosveld kan best een fraai wandelgebied worden, want sinds corona wordt er veel meer gewandeld.  Bosveld krijgt dus ook een recreatief medegebruik.  
• Het aanwezige erfgoed wordt landschappelijk ondersteund (Bonderkuil, de Mot bij Markelbach, kapel van den Blauwen Eergisteren, vakwerhuizen, knotbomen,  oude bomen,…),
• Hobbyboeren kunnen restpercelen in gebruik nemen, maar professionele landbouw moet altijd voorrang krijgen (grondregie installeren, voorkooprecht).
• Het terrein van Wellen SK moet ontwikkeld worden tot een heus sportpark met een goede voorziening, met de fiets bereikbaar van uit heel Wellen.  De Houtstraat wordt daarbij best geknipt voor doorgaand autoverkeer ter hoogte van de parkings. 
• In het Bosveld is plaats voor twee tot drie windturbines. Dit moet uitgerold worden als een collectief project met de gemeente als eigenaar en de bewoners van en rond het Bosveld als prioritaire investeerders.  De winsten kunnen ook collectief aangewend worden om het gebied beter in te richten.

Al deze ontwikkelingen kunnen best gerealiseerd worden op basis van vrijwilligheid en samenwerking, maar daarnaast kan ook beroep gedaan worden op nieuwe instrumenten en subsidies die in pijplijn zitten op het vlak van ruimtelijke Ordening.   

Reageer kan via deze blog (van ’t Bokje) maar ook naar mij als voorzitten van de WAL (Wellense Adviesraad voor Leefmilieu).  Ik neem graag de handschoen op om na coronatijden hierover een overleg en strategie op te starten.

Jan Nuijens
Voorzitter WAL  – Wellense Adviesraad voor Leefmilieu
jan.nuijens@skynet.be