Op sommige plaatsen in Wellen heeft een tuin bij een woning veel meer rechtszekerheid dan elders in Wellen, met name de tuinen die gelegen zijn tegen een Wellense natuurkern. Dat is ook goed voor de portemonnee. Dit vergt wat uitleg.

DE MEESTE TUINEN ZIJN ZONEVREEMD

Iedereen kent de gewestplannen. De landelijke woonzone hebben overal een diepte van 50 m vanaf de openbare weg. Omdat tuinen dikwijls langer zijn dan 50 m, doorsnijdt de scheidingslijn tussen de bestemming woongebied en de achterliggende bestemming meestal de tuin. 

De figuur illustreert deze situatie. Het is een fragment uit de Bosstraat. Links is de situatie uit het gewestplan. Rechts is de feitelijke situatie met tuinen die zonevreemd uitstulpen in agrarisch gebied.

Strikt juridisch is dat niet correct en rechtsonzeker. Het had moeten geregeld worden, maar dat is nooit gebeurd, behalve… op sommige plaatsen in Wellen.

HET RUP NATUURKERNEN VAN WELLEN

In 2013 werd in Wellen het RUP natuurkernen goedgekeurd. Aan de basis van dat RUP lag de vaststelling dat in 8 landbouwgebieden van het gewestplan hoge natuurwaarden aanwezig waren. Het gewestplan was dus niet juist. Om die natuurwaarden rechtszekerheid te geven werden die landbouwgebieden herbestemd naar gebieden met bestemming natuur of verwevingsgebied (natuur en landbouw samen). Dit was uiteraard goed voor de natuur.

Het RUP hertekende en verfijnde de contouren van het gewestplan op basis van de feitelijke situatie. De omliggende tuinen werden ingetekend volgens hun reëel grootte. De tuinen kregen een eigen groene bestemming als “bouwvrije tuin”. Daarmee verdween de zonevreemdheid van  het eigendom. Het RUP natuurkernen gaf rechtszekerheid. In de toekomst is dit waarschijnlijk ook goed voor het klimaat en…voor de grondwaarde.

VOORBEELD:  NATUURKERN LANGENAKKER

Wat een ruimtelijke uitvoeringsplan doet wordt geïllustreerd door de twee bovenste figuren. De situatie van het Gewestplan wordt vervangen en verfijnd door de situatie van het RUP.  Het RUP werkt op een ander detailniveau. De nieuwe contouren werden deze keer exact uitgetekend volgens kadastrale percelen. In het RUP werden de 50 m bebouwbare zone uit het gewestplan behouden maar in het hele achterliggend gebied werden de bestemmingen veranderd. De voorheen zonevreemde tuinen kregen de bestemming van “onbebouwbare tuin”. Op de kaarten wordt de situatie herkend aan de lichtgroene kleur tussen het groene natuurgebied en het rode woongebied. Rond de natuurkern Langenakker krijgen ongeveer 50 percelen een bouwvrije tuin.  
De uitsnede geeft een detailbeeld. Let op dat naast de bestemming natuur en tuin ook nog gewenste ontwikkelingen worden ingetekend rond te realiseren trage wegen en boomrijen. Voorlopig is dat nog niet gebeurd.

WERKPUNTEN

Er zijn – zoals overal in de Ruimtelijke Ordening – voorschriften verbonden aan deze bouwvrije tuinen. Omdat de tuinen zich bevinden tegen natuurgebied, moeten ze beheerd en ontwikkeld worden als ‘groene’ tuin met overwegend inheems plantenmateriaal.  Gebouwen die vergunningplicht zijn worden niet toegelaten (maar dit was en is overal zo).  

De natuurwaarde van vele tuinen is zeker nog een werkpunt. In de toekomst zal dit voorschrift – en de handhaving er van –  belangrijk worden voor de biodiversiteit en de klimaatadaptatie van onze totale omgeving. Het kan zijn dat de huidige generatie eigenaars daar nog wat argwanend tegenover staat, maar de volgende generaties zullen deze rechtszekere, grote, ‘groene tuinen‘ gewis appreciëren en… honoreren !

Eigenaars van deze tuinen, dank de gemeente Wellen om zo vooruitdenkend te zijn geweest voor uw eigendom. Dit is goede Ruimtelijke Ordening. Meer van dat !

Jan Nuijens

Voorzitter ’t Bokje – Wellense natuurvereniging

Voorzitter WAL – Wellense Adviesraad voor Leefmilieu

Tussen 2006 en 2013 werden in Wellen 10 RUP’s goedgekeurd.  Toen viel het stil.  Tijd voor een doorstart !